Kategoria: Bez kategorii

Z impetem weszli na rynek, mocno rewolucjonizując podejście do pracy. Mowa o pokoleniu Z, wokół którego narosło mnóstwo mitów. Głównie chodzi o tak zwany “gen lenistwa”. Okazuje się jednak, że pokolenie młodych ludzi jest znakomicie przygotowane do realiów dzisiejszego rynku pracy; może pochwalić się posiadaniem kompetencji przyszłości, ale jednocześnie ceni sobie równowagę między pracą, a życiem prywatnym. Oczekuje też jasnego wyznaczania celów, formułowania klarownych instrukcji oraz odejścia od zunifikowanego traktowania pracowników. O potrzebach, ambicjach i wyzwaniach młodych ludzi na rynku pracy dyskutowano podczas panelu “Pokolenie Z na rynku pracy. Przygotowani czy nie?”.

Dyskusja została poprzedzona wprowadzeniem i prezentacją wyników badań na temat pokolenia Z. Przedstawił je prof. Jacek Męcina, doradca Zarządu Konfederacji Lewiatan.

– Cel, jaki sobie postawiliśmy, to może nie tyle polemika, co pogłębienie rozważań w sprawie stereotypów dotyczących pokolenia Z – mówił prof. Męcina.

Analizując wyniki badań, można dojść do wniosku, że pokolenie to ceni sobie równowagę pomiędzy życiem zawodowym, a życiem prywatnym. Praca jednak jest tym, w czym młodzi ludzie się realizują. Świadomie wybierają pracodawcę. Cenią sobie otwartą komunikację z przełożonym i dobrą atmosferę w miejscu pracy. Cenią sobie również stabilność zatrudnienia i satysfakcję z pracy. Jak zauważył prof. Męcina, pokolenie Z jest świetnie przygotowane, by wchodzić w swoje role zawodowe. Młodzi ludzie mogą pochwalić się też nadreprezentacją kompetencji przyszłości na rynku pracy, takich jak na przykład empatia komunikacyjna. Ponad połowa badanych na co dzień wykorzystuje też sztuczną inteligencję w nauce i pracy. Najważniejszą konkluzją jest fakt, że pokolenie Z wiąże przyszłość zawodową z polskim rynkiem pracy.

Socjologowie zawsze interesują się młodzieżą, co zaznaczyła na początku dyskusji Karolina Messyasz z Katedry Socjologii Polityki i Moralności Uniwersytetu Łódzkiego.

– Przyglądamy się młodym ludziom, bo jest to osobna kategoria socjologiczna. Inna niż dzieci i dorośli. To odrębny byt. Od XIX wieku młodzież traktowana jest jako zwierciadło epoki. Poza tym młodzież nadal postrzegana jest jako aktor kontestujący porządek społeczny. Warto dodać również, że w ostatnich dekadach faza młodość uległa bardzo intensywnemu wydłużeniu – wyjaśniała Karolina Messyasz, uzasadniając swoje zainteresowanie akurat tym pokoleniem ze strony badaczy.

Zdaniem prof. Joanny Żukowskiej, kierownika Zakładu Przedsiębiorczości i Otoczenia Biznesu SGH, za każdym razem młode pokolenie wchodzące na rynek pracy jest krytykowane. Dziś roszczeniowość pokolenia Z jest mitem.

– Czy pokolenie millenialsów, X, boomersów nie ma potrzeb i oczekiwań wobec pracodawców? – pytała retorycznie Żukowska, by później zaznaczyć, że pokolenie Z może okazać się pierwszym pokoleniem, które głośno i jasno domaga się swoich praw na rynku pracy. Stąd być może mit o roszczeniowości, poniekąd kreowany przez pracodawców, których przedstawiciele należą jednak do starszych pokoleń.

Dziennikarka i publicystka Polsat News Karolina Olejak jest pod wrażeniem umiejętności młodych ludzi, jeśli chodzi o wyszukiwanie informacji. Jako wady wymieniła: brak długotrwałej koncentracji i próba dyskusji z zadaniami wyznaczonymi przez przełożonego. Jej zdaniem młodzi ludzie cenią jednak czas poświęcany im przez przełożonych i przekazywanie im informacji zwrotnej, na temat ich pracy.

Co młodym przeszkadza na rynku pracy? 

W tej części jako pierwsza głos zabrała Wiktoria Nowak, studentka UW, współzałożycielka projektu GenbOOst.

– Wyobraźcie sobie państwo zdziwienie menedżerów, gdy spotykają się z naszą siedemnastoletnią edukatorką, która będzie im wyjaśniać świat – mówiła, otwierając dyskusję Nowak.

Jej zdaniem “zakręciliśmy się” wokół sporu, które pokolenie miało gorzej. Trzeba uważać ze stereotypem, dotyczącym roszczeniowości, bo w kategoriach tych nie można rozpatrywać chęci otrzymania godziwego wynagrodzenia.

Dziś pokolenie Z kontestuje autorytety z tytułami naukowymi, na których społeczeństwo się “przejechało”. Dziś dla młodego człowieka ważniejsza jest współpraca z przełożonym, który – jak zaznaczyła prelegentka – powie: „stary, stara, zróbmy to razem”.

– Nie radzą sobie, narzekają, są roszczeniowi – to nie są słowa pracodawców z warszawskiego „Mordoru”, ale słowa Sokratesa sprzed dwóch tysięcy lat – zbił dyskutantów z pantałyku Mikołaj FLorczak z GenbOOst. Kontynuował temat, mówiąc, że zaskoczeniem dla menedżerów jest to, że młodzi ludzie chcą i bardzo sobie cenią rozmowy o emocjach. Wynika to zarówno z badań, jak i doświadczeń empirycznych panelistów.

– Dla nas elastyczna praca oznacza elastyczność godzin, a nie elastyczność miejsca pracy – przyznała Olga Zawada, studentka UW, reprezentująca GenbOOst. – W naszym pokoleniu popularny jest mem o studencie, który na trzecim roku studiów ma mieć trzy lata doświadczenia w pracy. Do tego potrzebna jest elastyczność. Chcemy odpowiadać na te wymogi rynku, ale musimy mieć czas na zrealizowanie powierzonych nam zadań – konkludowała Zawada.

W dyskusji udział wzięli:

• Mikołaj Florczak, GenbOOst
• Wiktoria Nowak, studentka UW, współzałożycielka projektu GenbOOst
• Karolina Messyasz, Katedra Socjologii Polityki i Moralności, Uniwersytet Łódzki
• Karolina Olejak, dziennikarka i publicystka, Polsat News
• Prof. Joanna Żukowska, kierownik, Zakład Przedsiębiorczości i Otoczenia Biznesu, SGH
• Olga Zawada, studentka UW, GenbOOst

Moderacja: Anita Błaszczak, dziennikarka, Rzeczpospolita

 

Miała prawo jazdy na ciężarówkę. Otwierała drzwi Europejkom do świata nauki. Korespondowała nawet z Albertem Einsteinem! Chodzi o Marię Skłodowską-Curie, polską noblistkę, która zrewolucjonizowała wiedzę na temat promieniotwórczości. To właśnie korespondencji dwojga wybitnych naukowców poświęcona jest publikacja, o której dyskutowano podczas panelu z cyklu “Ranne ptaszki” podczas wiosennej edycji EFNI. Największe wrażenie na słuchaczach zrobiła historia o tym, jak Maria Skłodowska-Curie na wojskowej ciężarówce woziła aparat rentgenowski, którym prześwietlała francuskich żołnierzy.  

– Jesteśmy przeszczęśliwi, że o tej barbarzyńskiej porze przyszliście państwo na nasze spotkanie – zaczęła Ewa Łabno-Fałęcka z Fundacji Rozwoju Edukacji dla Przemysłu, która wraz z dziennikarzem Karolem Jałochowskim uczestniczyła w tej dyskusji, która rozpoczęła się o godzinie 7:30

Frekwencja na spotkaniu wcale nie wskazywała na to, że pora była aż tak niesprzyjająca . Słuchaczy było na tyle dużo, że potrzebne były dodatkowe krzesła!

Polka otwierała drzwi naukowczyniom

Dyskusja rozpoczęła się od roli kobiet w nauce przed wiekiem dwudziestym.

– Obecność kobiet w nauce wiązała się z nieludzkim wysiłkiem. Odbywała się kosztem życia rodzinnego i była naznaczona oporem środowiska naukowego – mówił Jałochowski.

Jak zaznaczył, to, że Maria Skłodowska-Curie pojawiła się w nauce, można rozpatrywać w kategorii cudu. Czy jednak polska, wybitna naukowczyni jest dostatecznie dobrze upamiętniona przez jej ojczyznę?

– Czy to nie jest dziwne, że najsłuszniejsza Polka ma tu, w Warszawie, swoje muzeum, do którego warszawiacy nie chodzą? – zastanawiała się Łabno-Fałęcka.

– Zastanawiałaś się dlaczego do tego muzeum nie chodzimy? – kontrował Jałochowski.

– Jan Paweł II ma ponad 1000 pomników, Piłsudski 600 a Maria Skłodowska-Curie zaledwie 3 – skonstatowała Łabno Fałęcka, której zdaniem Warszawa po macoszemu traktuje pamięć o wybitnej, polskiej naukowczyni.

Einstein pisał do Skłodowskiej-Curie

Książka, o której dyskutowano, zbiera korespondencje pomiędzy Marią Skłodowskiej-Curie a z Albertem Einsteinem.

– Jeszcze niedawno nie miałem świadomości istnienia tej korespondencji – mówił Jałochowski.

Listy, wymieniane przez dwoje wybitnych naukowców początku XX wieku, nie tylko były dość intymne, ale wykraczały też poza ramy ówczesnej nauki, bo korespondowanie pomiędzy kobietą-naukowcem a mężczyzną-naukowcem nie było czymś powszechnym.

Jak zaznaczyli prelegenci Einstein był ówczesnym celebrytą i lubił karmić się zainteresowaniem. Natomiast Skłodowska-Curie była osobą niezwykle skromną i zamkniętą.

– Czy mieli romans? O to najczęściej pytały media zainteresowane tą publikacją. Nie, romansu nie mieli. Maria była od Einsteina o 12 lat starsza. Ich korespondencja miała charakter przyjacielski – zaznaczała Ewa Łabno-Fałęcka.

Co ciekawe, Einstein pisał listy po niemiecku, na maszynie. Skłodowska-Curie odpisywała po francusku i ręcznie. Do końca zwracali się do siebie per pan i pani. Pisali nie tylko o nauce, ale też o życiu prywatnym. Einstein wspierał nawet Skłodowską-Curie podczas jej romansu z innym mężczyzną, który wywołał oburzenie w świecie nie tylko naukowym.

Jak powstawała książka?

W pozyskaniu listów pomocne były archiwa pism Einsteina przechowywane w Jerozolimie. Łabno-Fałęcka opowiedziała o tym, jak Fundacja Edukacji dla Przemysłu musiała uruchomić swoje kontakty, by do takich archiwów dotrzeć.

– Tam zaczęliśmy szukać. Archiwum w Jerozolimie było pięknie poukładane – przypominała Ewa Łabno-Fałęcka, która dodała, że nieco trudniej było pozyskać archiwa we Francji.

Część listów, do których dotarto właśnie tam, nie były nawet zarchiwizowane. Co ciekawe: te listy były wciąż napromieniowane. Promieniowanie przekraczało nawet dzisiejsze normy. To opóźniło powstanie książki, ponieważ listy musiały zostać poddane dekontaminacji.

Książkę, o której dyskutowano, można było pozyskać w księgarni zlokalizowanej w przestrzeniach EFNI. Dystrybucję prowadzi Muzeum przy ulicy Freta 16 w Warszawie.

W dyskusji udział wzięli:

• Ewa Łabno-Fałęcka, prezeska, Fundacja Rozwoju Edukacji dla Przemysłu
• Karol Jałochowski, dziennikarz, POLITYKA, PULSAR.pl

 

O tym, jakie umiejętności będą kluczowe w nadchodzących dekadach, jak system edukacji może wspierać młodych ludzi w przygotowaniu do wyzwań rynku pracy oraz jaką rolę odgrywają innowacje i współpraca międzysektorowa w budowaniu kompetencji przyszłości opowiadała ministra edukacji – Barbara Nowacka w panelu: Kompetencje przyszłości na rynku pracy. Ministra wyjaśniała też jak ma wyglądać szkoła po wprowadzeniu reformy edukacji.

Ministra edukacji rozpoczęła stwierdzeniem, że rozmowa jest najlepszą formułą tworzenia edukacji. Barbara Nowacka dodała, że trzeba wiedzieć, kogo chcemy kształcić: „Wiedza to nie wszystko. Potrzebne są dodatkowe kompetencje dotyczące komunikacji, nauk technologicznych, w szczególności nauk ścisłych, kwestii cyfrowych i sprawczości. Można uczyć jej przez pokazywanie od samego początku, że dziecko, młody człowiek umie coś zrobić. Jest nie tylko biernym odbiorcą, ale umie praktycznie wykorzystać swoją wiedzę”, dodała Barbara Nowacka.

Szefowa resortu edukacji przekonywała, iż dzisiaj młodzi ludzie kończąc szkołę często nie mają podstawowych umiejętności praktycznych – od obsługi narzędzi, po umiejętności poruszania się praktycznego w świecie – jak napisać CV, jak wypełnić zeznanie podatkowe.

Taki stan ma zmienić reforma, której wdrożenie resort edukacji rozpocznie 1 września 2026 roku. Wtedy w szkołach podstawowych zaczną obowiązywać nowe podstawy programowe.

„Mam nadzieję, że będzie to jedna z najlepiej skonsultowanych reform, a na pewno najlepiej skonsultowana reforma edukacji”, przekonywała Barbra Nowacka.

Zanim reforma wejdzie w życie, już od września 2025 roku w szkołach zostaną wprowadzone dwa nowe przedmioty – edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska. „Na tych przedmiotach będzie widać co mamy na myśli, mówiąc o sprawczości”. W ramach edukacji obywatelskiej uczniowie mają mieć do wykonania praktyczne zadania, problemy i działania. W trakcie edukacji zdrowotnej dzieci będą musiały np. przygotować projekt zdrowej, zbilansowanej diety i połączyć to z ćwiczeniami fizycznymi.

Kolejnym wyzwaniem dla edukacji jest zmiana nastawienia uczniów. „Poczucie satysfakcji młodzieży z bycia w szkole drastycznie spada. Jeśli człowiek nie będzie się cieszył idąc do szkoły, wiedząc, że idzie tam po coś, to wszystkie wyniki będą drastycznie spadać”, mówiła Nowacka.

Z perspektywy rynku pracy resort chce zwrócić większą uwagę na to, by młodzież była lepiej przygotowana na naukę zawodów przyszłości. Muszą umieć adaptować się do zmian.

Ministra Nowacka zapewniła, że w kontekście kompetencji przyszłości na rynku pracy odbywają się spotkania branżowe z przedsiębiorcami, tak by korygować to, w jaki sposób odbywa się kształcenie, jakie są zapotrzebowania. Dlatego, że te szkoły dają gotowe miejsca na rynku pracy. Dodała, iż w kształceniu ogólnym ważne jest, by uczniowie rozumieli otaczający ich świat, skąd się biorą podatki, dlaczego studia powinny być bezpłatne, choć szkolnictwo prywatne też odgrywa istotną rolę.

W kontekście nowych technologii ministra wyjaśniała, iż wyzwania dzisiejszego świata są na tyle wielkie, że młodzież musi być oswojona z technologią. Z drugiej strony Barbara Nowacka zauważyła, że często jest oswojona za wcześnie, wyjaśniając, że widok 2-3 latka ze smartfonem budzi jej przerażenie. Dlatego, jej zdaniem, trzeba umieć to zbalansować.

Rozmowę prowadziła Małgorzata Lelińska, Konfederacja Lewiatan

Konieczne jest inwestowanie w nowoczesne technologie i pracowników. Firmy, które doceniają pracowników muszą być traktowane lepiej. Plan transformacji technologicznej w miejscu pracy trzeba uzgadniać z pracownikami – wyliczała Esther Lynch, sekretarz generalna ETUC w czasie panelu „Okrągły stół – dialog jako efektywne zarządzanie zmianą”.

Uczestnicy dyskusji podkreślali, że  kluczem do skutecznego wdrażania zmian, np. związanych z AI jest dialog, który łączy perspektywy, buduje zaufanie i wyzwala moc kreatywnych rozwiązań.

Maxime Cerutti, dyrektor działu spraw społecznych, BusinessEurope przypomniał, że w ostatnich latach nie udało się skutecznie połączyć rynku pracy, wzrostu produktywności i zatrudnienia. Udało się natomiast zwiększyć poziom zatrudnienia, w tym kobiet. Europejskie społeczeństwa jednak starzeją się, coraz więcej osób przechodzi na emerytury i firmy cierpią na niedobór pracowników. – Dlatego trzeba zadbać o  pracowników nieaktywnych, ale także wspierać się migracją – dodał.

Zdaniem Liwiusza Laski, dyrektora generalnego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, sztuczna inteligencja coraz mocniej wkracza w nasze życie. Dzięki rozwiązaniom AI kilkaset razy wzrosła efektywność ZUS, mimo że ciągle przybywa mu zadań. Wkrótce AI trafi do urzędów pracy. Widać, że sztuczna inteligencja przejmuje łatwą pracę. Rząd ma nadzieję, że dzięki nowoczesnym technologiom zwiększy się efektywność firm, jakość pracy.

Maciej Witucki, prezydent Konfederacji Lewiatan, apelował, żeby wreszcie zakończyć europejską debatę nad regulacjami dotyczącymi AI i znaleźć wspólne rozwiązanie dla całej Europy. Wprowadzanie oddzielnych regulacji AI, np. hiszpańskiej, polskiej nie jest najlepszym pomysłem. – W procesie transformacji technologicznej nie straszmy sztuczną inteligencją, że przyczyni się do ogromnego wzrostu bezrobocia. W tym kontekście cieszy fakt, że pracownicy są coraz bardziej świadomi zachodzących zmian – dodał.

Artur Mazurkiewicz, prezes zarządu Dolnośląskich Pracodawców, zwrócił uwagę na wpływ AI na funkcjonowanie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Jego zdaniem AI nie zawładnie naszym rynkiem pracy, ale będzie wspomagała różne procesy i tego już nie da się zatrzymać. Z badań wynika, że 65 proc. młodych osób nie będzie wiedziało, w jakich zawodach przyjdzie im pracować w przyszłości.

– Ludzie z rezerwą podchodzą do wszelkich zmian, nie wiedzą, co może ich spotkać w przyszłości. Tak było zawsze. I tak jest też w przypadku zmian technologicznych. Z moich obserwacji wynika, że pracownicy lepiej niż pracodawcy radzą sobie z nowymi technologiami. Oczekują od pracodawców zrozumienia, dialogu i współpracy – przekonywał Piotr Ostrowski, przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.

Panel moderował prof. Jacek Męcina, Konfederacja Lewiatan.

Coroczna rewizja europejskiego rynku i konieczne przedefiniowanie projektów europejskich. To dwie najważniejsze konkluzje płynące z dyskusji podczas panelu „Próby wzmacniania wspólnego rynku w dobie wyścigu o technologie i ich implikacje dla rynku pracy”. Goście biorący udział w dyskusji próbowali zmierzyć się i skonfrontować z konkluzjami dwóch instytucjonalnych raportów wysokiego szczebla – autorstwa Enrico Letty i Mario Draghiego.

To one wywołały na całym kontynencie szeroką dyskusję na temat przyszłości gospodarczej unijnej dwudziestki siódemki. Ujęte w alarmistycznym tonie analizy sprowadzały się do stwierdzenia „Europejczycy będą biednieć, jeśli UE nie dokona zmiany kursu”. Co zatem zrobić, by odwrócić ten trend?

Sporo mówi się o deregulacji rynku, ale w tej kwestii uczestnicy dyskusji nie doszli do porozumienia.

Według Ignacego Święcickiego, kierownika zespołu gospodarki cyfrowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym, paradoksalnie potrzebujemy regulacji sfery cyfrowej europejskiego rynku.

„Chodzi o otwarcie rynku na nowe podmioty, które będą kształtować rzeczywistość cyfrową. Mario Draghi mówił o deregulacji, ale też o braku wspólnego rynku. To ciekawe w kontekście naszej dyskusji, gdzie zauważamy potrzebę opierania się na wspólnym europejskim rynku” – zastanawiał się Święcicki.

Potrzebę oparcia się na takim właśnie fundamencie zgłaszała Małgorzata Bonikowska, prezes, Centrum Stosunków Międzynarodowych.

„Weźmy pod uwagę cła Trumpa. Gdy współpraca z USA doświadcza trudności, nasze bezpieczeństwo zaczyna trząść się w posadach. Amerykanie próbują uderzyć w różne kraje różnymi cłami. My mamy jednak wspólną politykę celną, ale niewykluczone, że Amerykanie będą chcieli nas skłócić. Naszą siłą jest jednak jeden wspólny rynek. Jesteśmy drugą największą gospodarką na świecie. Powinniśmy trzymać się idei jednego, wspólnego rynku” – mówiła Małgorzata Bonikowska, która zaznaczała również potrzebę przedefiniowania europejskich projektów.

„Każde pokolenie powinno po raz kolejny przedefiniować projekty europejskie. Unia ma dziś ponad 70 lat i przez ten czas wiele się zmieniło. W swoich badaniach uzupełniam raport Draghiego. Proponujemy perspektywę krajów Europy Środkowej, której nie widać w tym znanym już w całej Europie raporcie” – dodała Bonikowska. Zaznaczyła również, że nie powinniśmy kreować Europy oczami największych graczy, gdyż Unia składa się z 27 państw. Każde z tych państw ma przecież też swój własny rynek.

O konkurencyjności Unii Europejskiej wobec rozwoju sztucznej inteligencji i internetu mówił prof. Tymoteusz Doligalski, kierownik Zakładu e-Biznesu w SGH, reprezentujący AI Lab Międzykolegialne Centrum Sztucznej Inteligencji i Platform Cyfrowych, Który badał konkurencyjność UE wobec rozwoju AI oraz internetu.

„Rewolucja internetowa zaczęła się pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Najważniejszym jej tworem był nowy świat, nowa konstelacja przestrzeni, w której firmy mogły komunikować się i współpracować. Pojawiły się nowe formy operacji, jak platformy handlowe. W tamtym czasie głównymi graczami byli młodzi ludzie, którzy często przerywali studia i zakładali firmy. Ostatecznie niektóre z tych firm stały się dzisiejszymi gigantami przemysłu technologicznego. Teraz warto zwrócić uwagę na kontekst rewolucji AI. Ta sztuczna inteligencja narodziła się niedawno i ta rewolucja jest nieco inna. Nie ma nowej przestrzeni i nowego ekosystemu. Dziś gracze na rynku są inni. To wielkie firmy, big-techy ze złożoną wiedzą i ogromnymi kompetencjami. Mamy też inny kontekst geopolityczny, bo Chiny konkurują z USA. Jesteśmy też na krawędzi wybuchu kolejnej wojny. Musimy zastanowić się, jak w tych warunkach pracować nad konkurencyjnością Unii Europejskiej.

Zdaniem James’a Waterworth’a, dyrektora of EU Public Policy w firmie Amazon, wspólny rynek i usunięcie barier powinny być priorytetem.

„Jako przykład mogę podać ogród – akurat w związku z wiosenną edycją EFNI. Na wiosnę trzeba ogród wypielić z chwastów, bo inaczej latem wszystko zarośnie. Dlatego uważam, że co sezon powinniśmy dokonywać rewizji naszego wspólnego rynku. To oznacza niełatwe decyzje polityczne i pójście na pewne kompromisy” – mówił przedstawiciel Amazona.

Jego zdaniem inwestycje w technologie powinny stanowić znaczący element, jeśli chodzi o budowanie konkurencyjności. James Waterworth podzielił się też doświadczeniem firmy Amazon, gdzie dużą rolę odgrywają systemy robotyczne, które pozwalają zwiększyć wydajność. Jego zdaniem na rewolucję technologiczną należy patrzeć holistycznie.

Według przedstawiciela Amazona należy też zwrócić uwagę na technologie użyteczne społecznie, by na przykład za pomocą asystentów głosowych integrować ludzi z niepełnosprawnościami.

W dyskusji udział wzięli:

• Małgorzata Bonikowska, prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych
• Prof. Tymoteusz Doligalski, AI Lab Międzykolegialne Centrum Sztucznej Inteligencji i Platform Cyfrowych, kierownik Zakładu e-Biznesu, SGH
• Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej, Polski Instytut Ekonomiczny
• James Waterworth, Director of EU Public Policy, Amazon

Moderacja: Aleksandra Musielak, Konfederacja Lewiatan

Nie tylko benefity, ale także zmiana stylu zarządzania, komunikacji i kultury organizacyjnej są konieczne by tworzyć środowisko pracy wspierające zdrowie psychiczne. O tym dyskutowali paneliści biorący udział w debacie: „Zdrowie psychiczne w pracy – wspólny wysiłek pracodawcy i pracownika. Jak budować odporność w świecie niepewności?”. Przyczynkiem do rozważań w debacie było stwierdzenie, iż kondycja psychiczna pracowników staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnych organizacji.

W 2024 liczba dni absencji chorobowej w powodu problemów psychicznych, czy depresyjnych przekroczyła w Polsce 30,3 mln. To wzrost o 16 procent w stosunku do roku poprzedniego.

Sylwia Rozbicka, kierownik ds. psychologii i psychiatrii, MindHealth Centrum Zdrowia Psychicznego, Centrum Medyczne Damiana powiedziała: „Rolą menadżerów jest identyfikowanie problemów, a nie tylko reagowanie, gdy już coś już się wydarzy. To profilaktyka, niezbędna w przypadku ochrony zdrowia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Pracodawca może oferować pracownikom szkolenia, np. radzenia sobie ze stresem”.

Ewa Woydyłło-Osiatyńska, autorka, publicystka, terapeutka uzależnień zwróciła uwagę, że zdrowie psychiczne jest takim czynnikiem, od którego zależą wyniki pracownika. Im człowiek lepiej się czuje, tym lepiej pracuje. Specjalistka dodała, że takie wnioski wyciągnięto już 80 lat temu, ale w Polsce nie ma systemowego rozwiązania w tym zakresie. „Szef, który jest specjalistą z zupełnie innej branży, ma rozpoznawać zaburzenia i dyskomfort psychiczny swojego pracownika”, ironizowała terapeutka.

Posłanka na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej Alicja Łepkowska-Gołaś, odpowiadając na pytanie o prace legislacyjne w zakresie zdrowia psychicznego pracownika, odpowiedziała, że trudno legislacyjnie cokolwiek zapewnić. Przekonywała, że należy zacząć od edukacji i przypomniała, że przedmiot edukacja zdrowotna, który od września 2025 roku zacznie obowiązywać  w szkołach, będzie podejmował również kwestie zdrowia psychicznego oraz tego gdzie zwrócić się po pomoc i jak reagować.

Dawid Panek z Katedry Chemii Farmaceutycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum przedstawił w jaki sposób pracownik może wzmacniać swoją odporność psychiczną. Po pierwsze – zażywając adaptogeny, czyli preparaty zawierające np. żeń – szeń lub ashwagandę, po drugie – stosując nutraceutyki – substancje z pogranicza żywności, suplementów diety i farmacji – z kwasami omega 3, z magnezem, z witaminami B, z mikroelementami, takimi jak mangan, cynk. Trzecia grupa preparatów, o których warto pomyśleć, chcąc zwiększyć odporność na stres, to suplementy związane z przewodem pokarmowym, czyli probiotyki.  Dawid Panek zaznaczył, że to wszystko nigdy nie zastąpi poważnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej, jeśli tego wymaga sytuacja.

 

W panelu wzięli udział:

– Jacek Charmast, prezes Stowarzyszenia Jump 93, koordynator programu Biura Rzecznika Praw Osób Uzależnionych

– Alicja Łepkowska-Gołaś, poseł, Sejm Rzeczpospolitej Polskiej

– Dawid Panek, Katedra Chemii Farmaceutycznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

–  Ewa Woydyłło-Osiatyńska, autorka, publicystka, terapeutka uzależnień Ewa Woydyłło – Osiatyńska, autorka, publicystka, terapeutka uzależnień

– Sylwia Rozbicka, kierownik ds. psychologii i psychiatrii, MindHealth Centrum Zdrowia Psychicznego, Centrum Medyczne Damiana

Moderacja: Anna Dela, prezes, Instytut Człowieka Świadomego

 

 

 

Do 2030 roku nawet 40 proc. umiejętności posiadanych przez europejskich pracowników będzie nieprzydatnych. To jedna z najważniejszych konkluzji ministerialnego panelu podczas EFNI Wiosna pt. „Wyzwania dla pracy w Europie”.

Jak przyszłość europejskiego zatrudnienia wyobrażają sobie decydenci, a w tym przypadku decydentki, odpowiadające za prawa pracy i polityki społecznych w swoich krajach? Czy trudno będzie wypracować wspólne odpowiedzi na takie wyzwania rynku pracy jak automatyzacja, starzenie się społeczeństwa, zmieniające się modele zatrudnienia i rosnąca mobilność pracowników? Na te tematy i wiele innych kwestii wypowiedziały się ministry rządów Polski, Hiszpanii i Litwy.

O przyszłości zatrudnienia mówiła ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, przewodnicząca Rady Dialogu Społecznego, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, która podzieliła się najświeższymi informacjami pozyskanymi ze spotkania dotyczącego podobnego tematu podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.

Jak zaznaczyła, 40 proc. umiejętności posiadanych przez pracowników będzie nieprzydatna i to już za 5 lat. „W zamian będzie ogromne zapotrzebowanie na nowe zawody, związane na przykład z cyberbezpieczeństwem. To jest zarówno szansa, jak i zagrożenie. To coś, do czego już dziś musimy być przygotowani” – mówiła przedstawicielka polskiego rządu.

Drugim wyzwaniem według Agnieszki Dziemianowicz-Bąk jest demografia. Jak zaznaczyła ministra, w ciągu dziesięciu lat przybyło w Polsce 2 miliony seniorek i seniorów. “Próbujemy zmieniać rynek pracy tak, żeby dostosować go do osób starszych, by to one jak najdłużej pozostawały na rynku. Nie mamy jednak planów, dotyczących podnoszenia wieku emerytalnego w Polsce” – zaznaczyła ministra, która opisała, jak rynek pracy powinien dostosowywać się do aktywnych zawodowo seniorów.

„Osoby starsze szybciej się męczą, w związku z tym czas pracy będzie musiał być do takich osób dostosowany. Seniorzy na rynku pracy są wartościowi ze względu na posiadane doświadczenie” – dodała.

O realiach zmieniającego się rynku pracy w Hiszpanii mówiła Yolanda Díaz Pérez, wicepremier, ministra pracy i gospodarki społecznej. „W ciągu ostatnich 5 lat Hiszpania stała się przykładem tego, jak powinna wyglądać transformacja rynku pracy. Transformacja ta dokonuje się dzięki większemu poziomowi ochrony i regulacji. Jesteśmy rosnącą gospodarką; wdrożyliśmy reformę, która jest przeciwna nowym, liberalnym w tym zakresie przekonaniom” – podkreśliła.

Wicepremier zaznaczała, że teraźniejszość i przyszłość zależy od prowadzonych dziś polityk w kwestii pracy. Jej zdaniem Europa została zbudowana na dwóch wektorach. Z jednej strony na pokoju, z drugiej na sprawiedliwości społecznej. „To ścieżka bezprecedensowego sukcesu” – dodała.

Według hiszpańskiej ministry musimy kierować się sprawiedliwością społeczną. Europa powinna skoncentrować się na tworzeniu lepszych firm i na przyzwoitych warunkach zatrudnienia, by konkurować z Chinami i Ameryką. To model przeciwny temu, który obserwujemy w Dolinie Krzemowej.

„Musimy doprowadzić od dekarbonizacji europejskiej gospodarki. Musimy zaproponować nowe strategie przemysłowe dla Europy. Musimy odnowić nasz przemysł. Pracownicy muszą mieć dostęp do europejskich zasobów. Żeby to wszystko było możliwe, tworząc nowe miejsca pracy, musimy generować dodaną wartość wysokojakościowego zatrudnienia – mówiła hiszpańska ministra. Jak zaznaczyła, europejskie państwa nie mogą w tym aspekcie ze sobą konkurować.

O swojej wizji, dotyczącej przyszłości europejskiego rynku pracy, mówiła Inga Ruginienė, ministra zabezpieczenia społecznego i pracy Litwy. „Przyszłość rynku pracy widzimy: zieloną, cyfrową i adaptowalną. To są najważniejsze rzeczy. Chciałabym zwrócić też uwagę na produktywność i wydajność. To część wspólna dla pracowników i pracodawców. Chodzi o sytuację win-win. Na Litwie produktywność jest dość niska. Chcielibyśmy ten parametr podnieść. Musimy zatem popracować nad podniesieniem wynagrodzeń dla pracowników i podniesieniem zysków dla pracodawców. W Unii Europejskiej musimy zastanowić się, jak oba te parametry podnieść. Naszym zdaniem nie wydarzy się to szybko. Jeśli jednak chcemy zwiększyć wydajność, to musimy inwestować w nowe technologie. To już wkracza w naszą rzeczywistość i nie powinniśmy się temu przeciwstawiać, ale przemyśleć, jak się do tego wszystkiego przystosować” – zaznaczyła.

Ministra litewskiego rządu zwróciła też uwagę na konieczność inwestowania w kompetencje pracowników, która podniesie zarówno produktywność, jak i pozwoli im dostosować się do cyfryzującego się rynku pracy.

Ruginienė dodała, że główną rolę muszą odegrać tu pracodawcy, a nie władza ustawodawcza. Pracodawcy powinni informować władze i administrację, jak rządzący mogą pomóc w zapewnianiu pracodawcom warunków do funkcjonowania w tej rzeczywistości.

W panelu uczestniczyły przedstawicielki rządów trzech europejskich krajów:

• Agnieszka Dziemianowicz–Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, przewodnicząca, Rada Dialogu Społecznego
• Yolanda Díaz Pérez, wicepremier, ministra pracy i gospodarki społecznej, Hiszpania
• Inga Ruginienė, ministra zabezpieczenia społecznego i pracy, Litwa

Moderacja: Maciej Witucki, prezydent, Konfederacja Lewiatan

Sztucznej inteligencji nie możemy się bać, nawet jeśli z jej powodu znikną niektóre zawody. Jest zbawienna dla rynku pracy i dzięki niej lepiej będą wykorzystywane w przyszłości kompetencje pracowników – przekonywał prof. Piotr Wachowiak, rektor SGH, w czasie panelu „Praca w czasach AI – czy to nie dzieje się jeszcze szybciej niż myśleliśmy? na EFNI Wiosna.

– Według najnowszych badań jedna czwarta zawodów na świecie jest narażona na różnego rodzaju interakcje z AI, w Polsce nawet jedna trzecia. Sztuczną inteligencję znacznie rzadziej wykorzystują osoby starsze. Zaobserwowano też wpływ miejsca pracy na podejście do AI. W firmach gdzie została ona wprowadzona, pracownicy często jej używają. Tam gdzie jej jeszcze nie ma panuje atmosfera niepewności, poczucie zagrożenia. W Polsce wśród pracowników dominują obawy o wpływ AI na ich pracę – powiedział Paweł Gmyrek, Dział Badań, Międzynarodowa Organizacja Pracy.

Tomasz Michalski, zarządzający centrum logistycznym Amazon na Dolnym Śląsku stwierdził, że sztuczna inteligencja jest wykorzystywana we wszystkich centrach logistycznych. – W ręce AI oddaliśmy planowanie dostaw towarów. Dzięki temu klienci szybko otrzymują zamówione produkty. O 30 proc. zwiększyliśmy liczbę dostaw towarów do klientów w ciągu 24 godzin. Technologie robotyczne pozwoliły też na zmniejszenie liczby defektów w centrach logistycznych o 70 proc. Spadła także o 25 proc. liczba wypadków przy pracy. Utworzyliśmy również 700 nowych miejsc pracy do obsługi różnych inteligentnych urządzeń – dodał.

– Rewolucja AI dotknie bardzo wiele zawodów, ale niekoniecznie zaraz przyczyni się do ich likwidacji. Wcale nie muszą być zagrożone miejsca pracy programistów, prawników czy pracowników korekty. Obawiać się mogą o pracę programiści, którzy się szybko przekwalifikowali, ukończyli różnego rodzaju kursy doszkalające. Na pewno o pracę mogą być spokojni dobrzy programiści. Nie sądzę również, żeby AI wyparła z rynku prawników – uspokajała Inez Okulska, redaktor naczelna, hAI Magazine, badaczka AI, Politechnika Wrocławska.

Na znaczenie edukacji w oswajaniu się ze sztuczną inteligencją zwracała uwagę Pamela Krzypkowska, dyrektor, Departament Badań i Innowacji, Ministerstwo Cyfryzacji. – Rozpoczęliśmy szkolenia z zakresu AI dla urzędników. W trakcie zajęć najczęściej zadają oni pytanie, co to jest w ogóle AI. Dlatego musimy tłumaczyć pracownikom do czego służy AI, jak ją wykorzystywać. Urzędnicy są bardzo otwarci na wiedzę. Ważna jest kompetentna komunikacja i edukacja – dodała.

Rektor SGH Piotr Wachowiak zaznaczył, że AI jest typowym narzędziem, które trzeba umieć wykorzystywać. AI musi być połączona z etyką, wartościami, normami. Ważne jest też doświadczenie i umiejętność jej wykorzystywania w praktyce – podsumował.

Panel moderował Adrian Zwoliński, Konfederacja Lewiatan

Aby utrzymać konkurencyjność gospodarki, niezbędne jest dostosowanie polityki zatrudnienia oraz wdrażanie nowych rozwiązań, które pozwolą uwolnić potencjał starszych pracowników i niedoreprezentowanych grup społecznych. To główny temat podjęty w trakcie debaty o kryzysie demograficznym w Europie i jego skutkach na rynku pracy.

Prof. Joanna Tyrowicz, członkini Rady Polityki Pieniężnej, współzałożycielka i członkini zarządu think-tanku GRAPE przywołała dane, które pokazują, że w ciągu 20 lat połowa obywateli Polski będzie starsza niż 50 lat. Dzisiaj średni wiek Polaka to 42 lata. Depopulacja i alarmujący wskaźnik poziomu dzietności w Polsce wymagają szybkich i intensywnych działań – zgodzili się jednogłośnie wszyscy prelegenci.

Prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prorektorka ds. nauki, dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii, przewodnicząca Rządowej Rady Ludnościowej ze Szkoły Głównej Handlowej zwróciła uwagę, że mieliśmy czas, by przygotować się na to, co się dzieje.  „Jeśli założymy, że kryzys jest zjawiskiem przewidywalnym, to tu nie było niczego, czego nie można było przewidzieć. Zmiana demograficzna nie przeminie, ona będzie stale nam towarzyszyć. Liczba urodzeń będzie się zmniejszać, Polaków będzie ubywać. Najważniejsze pytanie jest takie, w jaki sposób przygotowujemy się do tej zmiany” – zaznaczyła.

Maciej Albinowski, ekonomista z Instytutu Badań Strukturalnych, zauważył, że wyzwaniem w dzisiejszych czasach jest zmiana struktury wiekowej, a nie tylko kurcząca się liczba pracowników.  Pracodawcom będzie coraz trudniej zatrudniać młodszych pracowników, a w Polsce jest duży potencjał, by wykorzystywać starszych pracowników. Tylko 25 proc. kobiet w wieku 60 – 64 lat w Polsce pracuje zawodowo. W krajach Bałtyckich to nawet 65 proc.

Anna Wicha z Forum HR dodała, że jeśli Polska nie wprowadzi zmian, nie będzie w stanie utrzymać swojej gospodarki tymi zasobami ludzi, które posiada. „Musimy się nauczyć sensownie wykorzystywać ten potencjał, który mamy. Muszą to przygotować wszyscy, począwszy od rządzących, ale biznes też nie jest bez winy – na 10 wysłanych CV przez osoby 50+, 9 w ogóle nie dostało odpowiedzi. Dużo mamy do odrobienia, jeśli chodzi o komunikację, co te osoby w dojrzałym wieku mogą zaoferować na rynku pracy, czego im brakuje, by uzupełnić kompetencje” – dodała.

Prof. Ewa Flaszyńska, dyrektorka, Departament Rynku Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zgodziła się z przedmówcami. „Słabo wykorzystujemy zasoby pracy 50+. Osoby dojrzałe często nie wiedzą, jakie są możliwości, z czego mogą skorzystać, jeśli już są pracownikami. Nie wiedzą, jak oddalą się z rynku pracy, są bezrobotne, z czego mogą korzystać. Gdzieś szwankuje komunikacja. Za mało mówimy, jakie są możliwości zawodowe dla tej grupy wiekowej” – dodała urzędniczka MRPiPS.

W panelu wzięli udział:

– Maciej Albinowski, ekonomista, Instytut Badań Strukturalnych

– Prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prorektorka ds. nauki, dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii, przewodnicząca Rządowej Rady Ludnościowej, SGH

– Prof. Ewa Flaszyńska, dyrektorka, Departament Rynku Pracy, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

– Agnieszka Krawczyk-Dąbrowska, psychogerontolożka, członkini Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego

– Prof. Joanna Tyrowicz, członkini Rady Polityki Pieniężnej, współzałożycielka i członkini zarządu think-tanku GRAPE

– Anna Wicha, Forum HR

Moderacja: Ewa Ulicz, dyrektorka marketingu, IGT Polska, koordynatorka Rady ds. Różnorodności, Konfederacja Lewiatan

Mądra polityka i przywództwo, inwestycje w szkolenia pracowników, odpowiednie finansowanie oraz ułatwienia natury prawnej są konieczne, by przyspieszyć transformację technologiczną w Polsce. Rozmawiali o tym paneliści w debacie zatytułowanej: „Trendy na rynku pracy – zmiany w otoczeniu biznesowym i nowoczesny rynek pracy warunkiem przyspieszenia transformacji technologicznej”.

Do 2050 roku prawie 30 proc. populacji przekroczy 65 rok życia, jednocześnie tempo zmian technologicznych na rynku pracy przyspiesza, co rodzi ryzyko wykluczenia, np. dla pracowników 50+. Rozwiązaniem jest stworzenie systemu uczenia się przez całe życie. Część zawodów zniknie, dlatego tak ważne jest elastyczne podejście do wykonywanej pracy.

Li Andersson, przewodnicząca Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych w Parlamencie Europejskim powiedziała, że Unia Europejska w tym zakresie nie jest nawet blisko osiągnięcia wyznaczonych celów. Unia chce, by do 2030 roku 60 proc. pracowników uczestniczyło w szkoleniach. Teraz to 34 proc., a wśród osób powyżej 55 r.ż. – zaledwie 11 proc. Dlatego tak ważne są – z jednej strony – zachęty dla pracowników, a z drugiej – systemowe zachęty i finansowanie dla firm, zwłaszcza w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.

Marina Dubakina, prezeska i dyrektorka generalna ds. zrównoważonego rozwoju IKEA Retail,  powiedziała, że nowe umiejętności cyfrowe są nam potrzebne, ale muszą być wprowadzane rozsądnie i ze zrozumieniem. „To, co jest wyzwaniem, to czas, jaki firma i pracownicy poświęcają na to, by tę zmianę przejść. To nie narzędzia są problemem, a ich akceptacja. Bo pracownik może mieć zmieniane narzędzia bardzo często, ale to wpływa na jego wydajność, produktywność i pewność siebie” – powiedziała.

Bożena Leśniewska, wiceprezeska zarządu ds. rynku biznesowego w Orange Polska, zwróciła uwagę na rozbieżność między tempem rozwoju technologii a przyjmowaniem zmian przez firmy. „Wzrost technologii jest bardzo gwałtowny. W tym samym czasie organizacje rosną i rozwijają się logarytmicznie, tempo jest powolne. W ostatnich latach spowodowało to lukę, która stanowi problem. Potrzebujemy dużego połączenia kompetencji ze strony IT i biznesu” – dodała.

Bożena Soberka, Head of HR Poland and Baltics BAT, podkreśliła, że nie można przejść przez transformację technologiczną, zapominając o potrzebach pracowników. „W środku strategii tworzonej przez firmy, są ludzie. Nie stanowi to kosztu, ale jest inwestycją w rozwój organizacji. Dlatego tak ważne jest zdrowie fizyczne i mentalne pracowników” – powiedziała. Jak wyjaśniła, jej firma wprowadza między innymi prywatną opiekę zdrowotną, dopasowaną do potrzeb i wieku pracowników.

Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski na zakończenie debaty powiedział, że sztuczna inteligencja nie jest pierwszą rewolucją technologiczną w ostatnich stuleciach i wyraził przekonanie, że uda się ją wdrożyć w mądry sposób, bez strat dla pracowników. Pierwsze kroki to między innymi decyzja UE o budowie 13 fabryk AI (w tym jednej w Polsce – w Poznaniu).

W debacie wzięli udział:

– Li Andersson, europosłanka, The Left, przewodnicząca, Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych PE

– Marina Dubakina, prezeska i dyrektorka generalna ds. zrównoważonego rozwoju, IKEA Retail

– Ivailo Kalfin, dyrektor wykonawczy, Eurofound 4

– Bożena Leśniewska, wiceprezeska zarządu ds. rynku biznesowego, Orange Polska

– Bożena Soberka, Head of HR Poland and Baltics, BAT

– Dariusz Standerski, sekretarz stanu, Ministerstwo Cyfryzacji

Moderacja: Mariusz Zielonka, Konfederacja Lewiatan