Jakie miejsce w strukturach obronnych naszego kraju zajmuje obrona cywilna? Czy jesteśmy przygotowani na nagłe kryzysy klimatyczne, militarne i gospodarcze?

Uczestnicy panelu zastanawiali się na faktycznym stanem naszej obronności w kraju oraz czerpali z przykładów Szwecji, która może być dla nas wzorem na wielu poziomach planowania obronności i przygotowania do kryzysów. 

Dyskusję prowadził Jerzy Buzek, były premier RP i przewodniczący Parlamentu Europejskiego. Rozpoczął od przypomnienia, iż agresja Rosji na Ukrainę trwa już 2,5 roku. Zmieniło to nasze nastawienie. Sprawy naszej obronności traktujemy już całkiem inaczej i poważnie.

Jak to wygląda w Szwecji?

Magdalena Pramfelt, honorowa konsul generalna Szwecji opowiedziała o startującej właśnie (18.10) kampanii obrony cywilnej. Obywatele znajdą w najbliższych dniach w swoich skrzynkach pocztowych specjalne broszury  informacyjne.

Szwecja chce reagować na zagrożenia – klimatyczne, militarne i informacyjne. Celem akcji  jest pokazanie, iż obywatele mogą się konsolidować, wspierać, integrować. Uświadamia, że są częścią całego systemu „Jako Szwedzi – każdy z nas – jesteśmy częścią obrony cywilnej naszego kraju.” W ramach szwedzkiej strategii obronnej jest też przewidziana powszechna mobilizacja. Oprócz podstawowych informacji dotyczących przeżycia w warunkach zagrożenia, broszura zawiera nawet informacje o tym, w jaki sposób zabezpieczyć nasze zwierzęta domowe.

Mówczyni przytoczyła też liczbę schronów w Szwecji w porównaniu do liczby schronów w Polsce w odniesieniu do populacji krajów:

65 tys. – 10,5 mln

4,5 tys.– 38 mln

Leon Komornicki, generał dywizji Wojska Polskiego w stanie spoczynku został zapytany o to, jakie jest spojrzenie polskich sił zbrojnych na obronę cywilną. „Obrona cywilna stanowi spoiwo i filar systemu obronnego kraju” – mówił. Ludzie stanowią fundament społeczeństwa – dopiero na nim stoją filary takie jak zaplecze militarne, naukowe, przemysł itp.

Jakie akcje podejmować z perspektywy samorządowej?

Odpowiadał na te pytanie Kazimierz Barczyk, przewodniczący ze Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski. Przypomniał o zorganizowanej w czerwcu konferencji pt.: „Bądź gotów zanim zawyją syreny”. Ogromna frekwencja na tym wydarzeniu świadczy o tym, że obywatele uznają sprawy bezpieczeństwa za niezwykle ważne. Liczy na to, iż samorządy znajdą wsparcie w kobietach, które są szczególnie wyczulone na bezpieczeństwo swojej rodziny i bliskich. Podsumował, iż każdy z nas musi być przygotowany na 7 dni kryzysu związanego ze zjawiskami klimatycznymi jak i militarnymi.

Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu przedstawiła sopockie podejście do tematu obrony. Zaczęła od wyjaśnienia, iż samorządowcy definiują obronę narodową jako zdolność do zapewnienia mieszkańcom możliwości do życia. „To do nas trafiają mieszkańcy” – mówiła. „Jesteśmy na pierwszej linii frontu w razie kryzysu. Czekamy z utęsknieniem, ale też z niepokojem na nową ustawę bo wiemy, że jest tam dla nas (samorządowców) wiele zadań do zrealizowania”. Wyraziła obawy, iż nawet jeśli znajdą się pieniądze na przedsięwzięcia wzmacniające poziom obronności – realizacja zamówień, wydawanie i potrzebne inwestycje będą trwały bardzo długo. Innym ważnym zadaniem dla samorządów jest edukacja i informowanie mieszkańców o zagrożeniach. Podkreśliła jeszcze raz, iż samorządowcy czekają na ustawę oraz zaapelowała o finanse dla samorządów oraz uproszczenia procedur.

Zbigniew Canowiecki, prezes organizacji Pracodawcy Pomorza odpowiadał na pytanie prowadzącego: „Jak przetrwać takie kryzysy w firmie?”

Okazuje się, iż w nowej strategii obronności o przedsiębiorstwach znajdujemy zaledwie małą wzmiankę. Przedsiębiorstwa miejskie są przygotowane na wypadek wojny oraz na działanie w zawężonym zakresie. Jeśli chodzi o korporacje – mają własne plany w ramach funkcjonowania korporacyjnego.

Najgorsza sytuacja przedstawia się w małych i średnich firmach. Rozeznanie przeprowadzone przez prezesa wykazało, iż MŚP nie mają planów ani przygotowania na wypadek kryzysu. Widzi tutaj ważną rolę takich organizacji  jak Lewiatan – powinny  wspierać przedsiębiorstwa w przygotowaniach do sytuacji wojennej.

Marcin Krasuski, CEE Government Affairs and Public Policy Lead, Google Cloud, zaczął od wyjaśnienia swojej obecności na tym panelu. „Chodzi tu o wojnę kognitywną”. Pokazała to wojna na Ukrainie – trwa również w sferze internetowej. Za najważniejsze tematy w przygotowaniu uznał bezpieczeństwo systemów państwowych i bezpieczną komunikację. Przypomniał, iż centra przetwarzania danych były pierwszymi celami Rosjan w Ukrainie. W Polsce wciąż deliberują, czy nasze dane możemy trzymać w chmurze. Takich dylematów nie miała choćby Estonia. W temacie bezpiecznej komunikacji, zwrócił uwagę iż nie mamy w tym momencie bezpiecznej łączności rządowej. W razie kryzysu, państwo nie zapewnia bezpiecznej komunikacji. Na koniec swojej wypowiedzi przypomniał istotne znaczenie wiarygodnej informacji dla obywateli jak również konieczność skutecznego przeciwdziałania dezinformacji, tzw. deep fake.

Jak z finansami?

W końcówce spotkania wybrzmiało znaczenie wspólnego zaufania. W Szwecji obywatele wierzą w to, co mówi gmina i państwo. Jest tam również stanowisko ministra ds. obrony cywilnej.

Padł apel, aby przestać liczyć jedynie na samorząd i państwo. Małym kosztem można do celów obronnych przystosować np. hale garażowe. Wspólnoty mieszkaniowe nie mogą czekać, powinny brać sprawy w swoje ręce.

Uczestnicy:

Kazimierz Barczyk, przewodniczący, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski

Zbigniew Canowiecki, prezes, Pracodawcy Pomorza

Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu

Marcin Krasuski, CEE Government Affairs and Public Policy Lead, Google Cloud

Leon Komornicki, generał dywizji Wojska Polskiego w stanie spoczynku

Magdalena Pramfelt, honorowa konsul generalna Szwecji

Moderacja: Jerzy Buzek, były premier RP i przewodniczący Parlamentu Europejskiego.

Rozwój sztucznej inteligencji, starzejące się społeczeństwo, czy kryzys migracyjny wymagają nowego podejścia do kształcenia wyższego, przekazywania wiedzy i umiejętności. Podstawą jest zapewnienie wysokiej jakości edukacji oraz wyposażenie studentów w kompetencje zgodne z potrzebami rynku pracy i gospodarki. O tym jak uczelnie przygotowują się na zmiany technologiczne, demograficzne, klimatyczne i społeczne rozmawiali paneliści w trakcie spotkania: Nauczanie w przyszłości.

Prof. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie powiedział, że demografia nie ułatwia uczelniom działania. Przekazał, że w tej chwili uczelnie publiczne oferują więcej miejsc, niż jest maturzystów. A zatem każdy, kto chce studiować, może to robić. Rektor SGH wyraził przekonanie, że młodzież doskonale rozumie, że inwestycja w siebie jest bardzo ważna, dlatego, według profesora, nie zabraknie studentów.

Prof. Rafał Matera, rektor Uniwersytetu Łódzkiego zapewnił, że kluczowe jest, by uczelnie miały ofertę bardziej atrakcyjną, niż rynek pracy. Wtedy młodzi wybiorą kształcenie wyższe. Rektor UŁ dodał, że  uczelnie muszą przygotować studentów do rynku pracy, ale i do życia społecznego. Profesor wyraził przekonanie, że kierunki, na których nie ma dużego popytu, jak filozofia czy historia, nie będą likwidowane, bo nie można wyobrazić sobie świata uczelni bez nauki i wiedzy o przeszłości.

Uczestnicy panelu zgodzili się, że w przyszłości ważną role odegrają mikropoświadczenia – jedna z elastycznych form uzyskiwania określonych kwalifikacji. „Idziemy w kierunku rozszczepienia dróg – zawsze będą studenci, którzy będą poświęcali swój czas i życie na naukę” – przekonywała prof. Agnieszka Olechowska, prorektor ds. kształcenia Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Ale będą też osoby, które poszukują  profesjonalnego miejsca do zdobycia kompetencji, umożliwiających szybką zmianę na rynku pracy.

Eksperci zaproszeni do spotkania przyznali, że dużym wyzwaniem zarówno dla wykładowców, jak i studentów, jest sztuczna inteligencja. Wykładowca musi uczyć studentów krytycznego myślenia i tego, że przy AI nie ma informacji, której można ufać w stu procentach.

Podsumowując spotkanie, prof. Agnieszka Olechowska powiedziała, że kluczowe w nauczaniu przyszłości są kompetencje technologiczne, zarządzanie własnymi zasobami, ale też umiejętności komunikacyjne, w tym krytyczne myślenie.

W spotkaniu wzięli udział: prof. Kata Fredheim, Sztokholmska Szkoła Ekonomii w Rydze, prof. Rafał Matera, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, prof. Agnieszka Olechowska, prorektor ds. kształcenia Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, prof. Piotr Wachowiak, rektor SGH. Panel poprowadził  Sławomir Szymczak z Konfederacji Lewiatan.

Jeszcze przed pandemią co szósty Europejczyk skarżył się na problemy emocjonalne, obecnie jest to już 46 proc., a w Polsce 51 proc. – dynamika wzrostu jest więc wysoka; mamy do czynienia z rosnąca falą depresji, przede wszystkim pośród młodych Europejczyków. Co Europa robi aby zwalczać i minimalizować to zjawisko? Gdzie szukać wzorców skutecznego działania? Jakie rozwiązania zastosowano już w naszym kraju, a jakie należy wprowadzić?

Dr Joanna Krzyżanowska słusznie zauważyła, że depresji nie powinno zamykać się w gabinecie psychiatry – skuteczne leczenie to nie tylko farmakologia czy terapia – kluczowy jest aspekt środowiskowy, wsparcia potrzebuje też otoczenie osoby zmagającej się z kryzysem zdrowia psychicznego. Ponadto należy skupić się nie tylko na walce z objawami, ale też zapobiegać jej nawrotom. Oferta środowiskowa powinna być dostępna, blisko domu. Należy pogłębić międzysektorowa współpracę.

Damian Marciniak, zgadzając się z przedmówczynią, zaapelował o konieczność odejścia od dotychczasowego, azylowego modelu psychiatrii, stygmatyzującego pacjentów i wykluczającego ich z życia; podkreślił wagę profilaktyki i edukacji – istotnym aspektem skutecznego leczenia chorób psychicznych jest odpowiednio wczesne reagowanie na kryzys psychiczny. Konieczna jest więc zmiana mentalna w kontekście opieki psychiatrycznego, która zdejmie z pacjenta ciężar poszukiwania skutecznej pomocy.

Piotr Toczyski, opierając się na doświadczeniach europejskich przedstawił skuteczne rozwiązania, które mogą pomóc w walce z epidemią depresji. Głównym pośród nich jest praktyka zaproponowana przez Komisję Europejską – Alians Przeciw Depresji. On także zaapelował o odejście od modelu instytucjonalnego na rzecz środowiskowego, postulując „europeizowanie hiperlokalnie polityki zdrowia psychicznego”.

Z kolei dyrektor Rybarska-Jarosz zaprezentowała działania zastosowane z powodzeniem w województwie zachodniopomorskim, oparte o rozwiązania samorządowców fińskich i włoskich, zaproponowane przez Fundację Wspierania Rozwoju Społecznego „Leonardo” z Wieliczki. Zwróciła też tylko 15 proc wymaga interwencji medycznej, podkreślając jednak, że jedno samobójstwo dziecka jest jak kręgi na wodzie, „zaraża” otoczenie.

„Musimy zarówno ograniczyć napływ dzieci do systemu ochrony zdrowia, jak i organizować centra zdrowia psychicznego dla dorosłych – już uruchomiono projekt interwencyjny ze środków unijnych. Naszym celem jest zapewnienie po wygaśnięciu programu unijnego ciągłości działania. Nie przewidujemy problemów z finansowaniem” – mówił Tadeusz Jędrzejczyk, zastępca dyrektora Departamentu Zdrowia w Urząd Marszałkowskim Województwa Pomorskiego.

„Musimy jednak ponownie spojrzeć na rozporządzenie o zdrowie psychicznym, ponieważ istnieje potrzeba nowelizacji i redefinicji – tak, aby pełniło rolę integrującą” – dodał.

 

Klienci pewnej sieci sklepów spożywczych w UK zaczęli lepiej oceniać jej ofertę po tym, jak na paragonach otrzymywali kod do darmowych e-booków. Pierwszy całkowicie onlinowy bank finansuje ponad 1000 szkolnych bibliotek, żeby jednak pozostać w kontakcie ze społecznością lokalną. Podobno 7 minut czytania redukuje stres o 60 proc.! To tylko kilka ciekawostek, które przedstawili uczestnicy panelu dotyczącego czytania i umiejętności potrzebnych w pracy.

Empatia, kreatywność i szerokie horyzonty – te trzy hasła łączą czytelnictwo i jedne z bardziej poszukiwanych kompetencji w biznesie.

Jak to wykorzystać?

Dobrymi przykładami podzielili się uczestnicy panelu: Jonathan Douglas, prezes zarządu, National Literacy Trust, współtwórca programu Literacy Business Pledge, Mikołaj Małaczyński, prezes, Legimi Arkadiusz Mierzwa, dyrektor ds. komunikacji korporacyjnej, Jeronimo Martins Polska, Roisin Sharkey, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności, KPMG UK.

Spotkanie prowadziła Maria Deskur, Ashoka Fellow, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania.

„Kompetencje przyszłości to kompetencje komunikacyjne, logiczne myślenie i sprawczość”. Tymi słowami rozpoczęła spotkanie prowadząca, a był to cytat z ministry edukacji Barbary Nowackiej. Zdanie ważne w kontekście tego spotkania, ponieważ te właśnie kompetencje budujemy, czytając.

60 proc. firm w UK wyraża zaniepokojenie poziomem czytelnictwa (literacy – po angielsku oznacza czytanie i pisanie) w kraju. Jak zauważyła Roisin Sharkey, nie chodzi tutaj o słabe kompetencje w zakresie czytania, poprawnej gramatyki, czy interpunkcji. To coś więcej, ponieważ wiąże się z umiejętnościami komunikacji, perswazji i współpracy. A to przecież kompetencje kluczowe dla biznesu.

Dlatego też Literacy Business Pledge ustanowione po raz pierwszy w 2015 r., jest prowadzone przez National Literacy Trust przy wsparciu KPMG UK. To już dziewiąty rok akcji, która zgromadziła dotychczas 109 firm, zaangażowanych w podejmowanie działań na rzecz wspierania czytelnictwa w UK.

Soft skills – dla niektórych to całkiem hard skills, kluczowe dla rozwoju i ich kariery zawodowej, przekonywał Jonathan Douglas. W Wielkiej Brytanii znaleźć można wiele przykładów tego, jak biznes wspiera czytelnictwo poprzez działanie wspólnie z organizacjami pozarządowymi.

Dobrym przykładem tego typu działań na polskim podwórku jest – trwająca już 10. rok – akcja Biedronki, w której sieć nagradza debiutujących pisarzy i ilustratorów. Książka, która wygrywa w konkursie pt. „Piórko”, trafia następnie na półki sklepowe sieci. Jak zaznacza Arkadiusz Mierzwa (odpowiedzialny za komunikację Biedronki, ale również członek jury konkursu), ważne jest, aby w świat czytania wprowadzać już od najmłodszych lat. Dlatego też wszelkim akcjom typu „Gang Świeżaków” – pomimo, że bardzo komercyjnym – zawsze towarzyszy również sprzedawana w sklepie książka.

Kolejnym pomysłem na wspieranie czytelnictwa na polskim rynku jest pomysł Legimi. Firma oferuje dostęp do książek dla pracowników firm. Nowy pomysł na tzw. benefit? Akcja wystartowała w okresie pandemicznym. Czytanie okazało się bowiem szczególnie przydatne (ratujące!) w momentach kwarantanny, gdy nawet korzystanie z bibliotek było utrudnione. Akcja okazała się sukcesem i trafiła również do pracodawców myślących o wsparciu dobrostanu pracowników siedzących w domu z całymi rodzinami.

„Wystarczy 7 minut czytania, żeby zredukować stres o 60 proc.”

Ten argument trafia do działów HR. Dodatkowo – książki, czy poruszane w nich tematy i problemy, to przecież pretekst do rozmowy przy kawie w pracy czy pretekst do poszerzania horyzontów i rozwoju.

Biblioteki pracownicze to kolejny pomysł na dbanie o dobrostan pracowniczy. Jak zbadał Legimi, takie pomysły są bardzo wysoko oceniane przez pracowników.

Inspiracją dla firmy był w tym przypadku rynek niemiecki, gdzie największym dystrybutorem książek elektronicznych są biblioteki publiczne, a biblioteki pracownicze plasują się już na drugim miejscu!

Dlaczego biznes interesuje się czytelnictwem?

Wspieranie czytelnictwa przez firmy to już nie filantropia, jak zaznaczył Jonathan Douglas. To działanie, które przynosi zyski samym przedsiębiorcom, którzy kierują się słowami: „Thy’re doing good because it does good to them also”. Jako przykład podał współpracę National Literacy Trust oraz Premiere League, czy banku Chase (JP MOrgan), który finansuje szkolne biblioteki, żeby – mimo że całkowicie online – zostać w kontakcie ze społecznościami.

Czytelnictwo może więc wpisywać się doskonale w budowanie strategii przedsiębiorstwa, uzupełniając jego słabe punkty.

Okazuje się, iż możemy dokładnie policzyć starty wynikające z niskiego poziomu czytelnictwa w kraju.

Ciekawostką jest, że prestiżowa, międzynarodowa już nagroda jak Booker Prize wzięła swoją nazwę od… firmy transportowej, która zaczęła sponsorować nagrodę około 50 lat temu.

Europejski rynek cyfrowy wciąż mocno odstaje od rynków w USA i Chinach. Dzieje się tak między innymi z uwagi na zbyt liczne i zawiłe regulacje prawne. Czy da się je ograniczyć? Co trzeba zrobić, żeby Europa stała się w świecie cyfrowym bardziej konkurencyjna? Jak może pomóc w tym Polska? O tym rozmawiali eksperci w tej dziedzinie podczas dyskusji na Europejskim Forum Nowych Idei.

– W UE koncentrujemy się przede wszystkim na rozmowie o regulacjach, a nie na tym jak zdobyć lepsze kompetencje programistów, jak zdobyć lepszych architektów systemów, ludzi którzy będą rozwijać produkty. Widzimy jak Europa wygląda w porównaniu do USA i Chin. Oni ciągle rozwijają nowe technologie, a my w Europie stoimy w miejscu. Musimy zastanowić się jak wzmocnić edukację ludzi w dziedzinie nowych technologii – powiedział Marek Wiza, przewodniczący rady nadzorczej Związku Pracodawców Technologii Cyfrowych Lewiatan. – Popatrzmy nawet na wykorzystanie chmur. Mamy tu dostawców amerykańskich, nie mamy europejskich. Zostaliśmy w tyle – zaznaczył Marek Wiza.

Paneliści zwracali uwagę na problem nadmierności unijnych regulacji dotyczących sektora cyfrowego. – Wszyscy wiemy doskonale w jak trudnej sytuacji dziś jesteśmy jako kontynent. Jeszcze nigdy nie mieliśmy tak wielu problemów jednocześnie. Jest strasznie wiele wyzwań. Dziś chodzi o jakość nowych regulacji, zmniejszenie liczby nowych, zaprzestanie tej biegunki legislacyjnej, która pojawiała się i na poziomie Brukseli, i na poziomie państw członkowskich, kiedy przychodzi do implementacji tych dyrektyw – powiedział poseł do Parlamentu Europejskiego Polski 2050 Michał Kobosko.

– To, co pojawia się podczas rozmów z osobami zaangażowanymi w tworzenie systemów AI, to to że oni nie rozumieją tych regulacji – zwróciła uwagę Olga Zabolewicz z NASK. – Jest to coś problematycznego dla kogoś, kto nie siedzi w tej bańce regulacyjnej. Oni nie wiedzą co zrobić z danymi, żeby być zgodnym np. z RODO. Zgłaszają, że chcą coś rozwijać, na przykład postawić stronę internetową, ale dla nich te wymagania zawarte w regulacjach są zbyt skomplikowane. Pytają dlaczego organy nadzoru nie wyjdą naprzeciw młodym naukowcom i nie powiedzą im co i jak, nie podadzą im klarownych wytycznych? – opowiadała podczas panelu ekspertka Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej.

– Mamy w Polsce znakomitych specjalistów IT, świetną kulturę pracy. Specjalistów AI jest już trochę mniej, a jeżeli już są, to wybierają ścieżkę kariery poza polskimi uczelniami i firmami. Więc trzeba stworzyć system, który pozwoli tym ludziom zostać w Polsce, udzielać w polskich instytutach, dostawać granty na swoje badania – powiedziała Lucyna Chwatowska, dyrektorka AGI Text-To-Speech w Amazon. I zwróciła uwagę na trzy filary, które są podstawą takiego podejścia. – Po pierwsze: uczelnie jako motory innowacji, odpowiednio dofinansowane, z dostępem do czegoś w rodzaju narodowej chmury badawczej. Po drugie: regulacje rządowe, ale też plan i strategia. Musi być też stworzony system zachęt dla przedsiębiorstw, żeby widziały w tym sens ekonomiczny. I wreszcie po trzecie: biznes, który może pomagać w edukacji, reskillingu osób, które już są na rynku pracy, może też pomagać w tworzeniu infrastruktury, jak klastry obliczeniowe.

Piotr Kobielski z Ministerstwa Cyfryzacji zapowiedział, że będzie to jeden z ważnych tematów zbliżającej się polskiej prezydencji. – Nie wyobrażamy sobie sytuacji, w której na słowo „cyfryzacja” będziemy reagować od razu nowymi aktami prawnymi. A przecież mamy akty, które nie zostały jeszcze zrealizowane podczas ostatniego cyklu, jak Digital Networks Act. W związku z tym podejście, jakie będzie nam bliskie podczas polskiej prezydencji, to wykonanie jednego roku wstecz – powiedział Piotr Kobielski zapowiadając, że Polska będzie też kładła nacisk na partnerstwa cyfrowe z takimi krajami jak Japonia, Singapur, Indie czy Indonezja.

W dyskusji udział wzięli Lucyna Chwastowska, dyrektorka, AGI Text-To-Speech, Amazon, Artur Wiza, przewodniczący rady nadzorczej Związku Pracodawców Technologii Cyfrowych Lewiatan, Michał Kobosko, europoseł Renew Europe, Olga Zabolewicz, główny specjalista ds. legislacji w Dziale Prawnym NASK oraz Piotr Kobielski, zastępca dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej w Ministerstwie Cyfryzacji. Rozmowę prowadziła Jolanta Jaworska, prezeska Związku Pracodawców Technologii Cyfrowych.

W ostatnich latach coraz więcej dużych organizacji stawia nie tylko na certyfikowaną energię pozyskaną z OZE, lecz również na potężne inwestycje w instalacje fotowoltaiczne i farmy wiatrowe. Na panelu dotyczącym OZE rozmawiano o dobrych praktykach i wyzwaniach jakie pojawiają się na rynku europejskim.

Dyrektor do spraw strategii i komunikacji Huawei Polska Ryszard Hordyński podkreślił podczas debaty, że jeśli chodzi o rynek polski na pewno jest dużo do zrobienia. „Ponieważ jak wszyscy wiedzą nasze sieci były projektowane raczej w jednym kierunku od miejsca wytwarzania, do miejsca konsumpcji tej energii” – podkreślał Ryszard Hordyński.

Prezes BP Polska Bogdan Kucharski również wspominał o wyzwaniach jakie stają przed nami w sprawie transformacji energetycznej. Bogdan Kucharski pokreślił, że nie ma jednego zestawu praktyk, które da się zastosować w każdym kraju.

– Działamy w sposób, na jaki pozwala nam rynek, otoczenie konkurencyjne, regulatorzy i klienci. W Polsce brakuje neutralności technologicznej, czyli pozwolenia inwestorom na swobodny wybór tych rozwiązań, które będą najlepsze, najbardziej ekonomiczne do zastosowania – mówił prezes BP. Dodał również, że brakuje w Polsce zasad równej konkurencji jeśli chodzi o transformację energetyczną.

Dyrektor do spraw rozwoju w EDP Energia Polska Remigiusz Piwowarski zaznaczył podczas panelu, że w przypadku fotowoltaiki mamy przed sobą wyzwania trojakiego rodzaju: długi czas potrzebny, aby przyłączyć instalację do sieci, przewlekłe procedury odwoławcze dotyczące powstawania przyłączeń i potrzebę innowacyjności biznesu w formach docierania z rozwiązaniami OZE do klientów.

Członek zarządu Banku Millennium Andrzej Gliński podkreślił podczas panelu, że banki chętnie finansują zieloną energię. Jako podkreślił: „Powstała nawet pewna konkurencja między bankami jeśli chodzi o projekty, wszystkie banki mają w swoich strategiach deklaracje co do kwot, które będą angażowały w zieloną energię i to nie są puste deklaracje”.

Profesor Dorota Niedziółka, prorektor do spraw rozwoju SGH zaznaczała, że z pewnością nastąpi za chwilę przyspieszenie tempa transformacji energetycznej. Dochodzi do kumulacji różnego rodzaju procesów, które są konsekwencją dużych oczekiwań biznesu i społeczeństwa – mówiła profesor Dorota Niedziółka.

Piotr Stępiński z Wydział Współpracy Międzynarodowej i Monitorowania Rozwoju Rynku OZE z  Ministerstwa Klimatu i Środowiska podkreślał, że potrzebna jest modernizacja sieci i magazynowania energii. Jest to perspektywiczny kierunek, który jest wpierany legislacją – podkreślał Piotr Stępiński.

W dyskusji wzięli udział:
Andrzej Gliński, członek zarządu, Bank Millennium
Ryszard Hordyński, dyrektor ds. strategii i komunikacji, Huawei Polska
Bogdan Kucharski, prezes, BP Polska
Dorota Niedziółka, profesor, prorektor ds. rozwoju SGH, kierownik Katedry Geografii Ekonomicznej
Remigiusz Piwowarski, dyrektor ds. Rozwoju w EDP Energia Polska, wice-prezes/członek zarządu w EDP by SOON
Piotr Stępiński, Wydział współpracy międzynarodowej i monitorowania rozwoju rynku OZE, departament OZE, Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Panel poprowadziła Paulina Grądzik z Konfederacji Lewiatan.

Na rynku pracy cały czas pojawiają się nowe zawody, a raz zdobyte wykształcenie nie gwarantuje atrakcyjności dla pracodawcy. 60 procent zawodów przyszłości nie ma jeszcze nazw. By nadążyć za zmieniającym się światem automatyzacji, transformacji cyfrowej i sztucznej inteligencji konieczne jest zdobywanie nowych umiejętności. Które z nich są cenniejsze – kompetencje twarde, jak znajomość języków obcych i obsługa programów komputerowych, czy miękkie, czyli inteligencja emocjonalna i umiejętność współpracy? O tym rozmawiali eksperci w trakcie panelu: „Umiejętności przyszłości”.

            „Żyjemy w czasach dynamicznych, czasach, które są największą niewiadomą z jaka się spotkaliśmy. I te zmiany nie zachodzą w ciągu dekady, ale nawet w ciągu roku”, powiedziała w trakcie wystąpienia wprowadzającego ministra edukacji narodowej – Barbara Nowacka. Szefowa resortu edukacji mówiła, że potrzebne jest zarówno troska o prestiż zawodu nauczyciela, nowoczesne kształcenie młodych, ale także dbanie o kompetencje komunikacyjne i społeczne uczniów.

Piotr Szostak, dyrektor zarządzający ds. strategii i rozwoju produktu, Benefit Systems zaznaczył: „Zmienność, to kwestia nie tylko edukacji. My, jako prowadzący firmy, widzimy że trzeba się przystosować do zmiany, która będzie coraz szybsza. Ta transformacja jest oddolna i firmy muszą inwestować w edukację swoich pracowników. Nie mamy innego wyjścia”.

Michał Boni, były minister administracji i cyfryzacji, potwierdził, że zmienność dotyczy nie tylko szkół, ale całego świata, a szkoła powinna uczyć tego zmieniającego się świata. Przekonywał, że bardzo ważna dla przyszłości jest umiejętność słuchania drugiego człowieka.

„To, czego potrzebują małe i średnie przedsiębiorstwa, to praktyczne rozwiązania. To, co kluczowe w firmach, to nie dostęp do szkoleń, tylko nawyk korzystania z technologii. Nadal bardzo potrzebni są specjaliści z zakresu data science, z zakresu programowania”, przekonywała w kontekście najbardziej potrzebnych umiejętności firm Magda Kotlarczyk, dyrektor krajowa, Google Poland.

Rafał Flis z Fundacji Zwolnieni z Teorii  zaznaczył, że dzieją się niesamowite rzeczy, kiedy młodzi ludzie mają poczucie sprawczości. Dodał, że Fundacja wierzy w edukacje praktyczną, która jest kluczem do zyskania umiejętności przyszłości.

W panelu wzięli udział:  Michał Boni, Uniwersytet SWPS, Digital Poland, były minister administracji i cyfryzacji,  Małgorzata Dobies-Turulska, prezeska zarządu IKEA Industry Polska, dyrektorka generalna IKEA Industry Zbąszynek,  Magda Kotlarczyk, dyrektor krajowa, Google Poland,  Piotr Szostak, dyrektor zarządzający ds. strategii i rozwoju produktu, Benefit Systems, Rafał Flis, wiceprezes zarządu Fundacji Zwolnieni z Teorii. Spotkanie poprowadził  prof. Jacek Męcina z Konfederacji Lewiatan.

Panel poprzedziło wystąpienie wprowadzające Barbara Nowackiej – ministra edukacji narodowej.

Aby skutecznie diagnozować stan rynku zdrowotnego w sposób kompleksowy i uwzględniający wszystkich interesariuszy, konieczne jest podejście, które bierze pod uwagę różne perspektywy uczestników tego rynku. Takie podejście umożliwia wypracowanie strategii zmian, które będą sprzyjały znaczącej poprawie jakości i dostępności usług zdrowotnych.

Przez wiele lat odbywała się centralizacja działań profilaktycznych. Od niedawna możemy zaobserwować zmianę i kierowanie działań tam, gdzie są one najbardziej potrzebne. – To, czy środki finansowe zostaną przekazane konkretnym samorządom, decydują wskaźniki. Nie ma co ukrywać, że najwięcej środków jest kierowanych do województw: śląskiego, mazowieckiego i dolnośląskiego. Jeśli programy zdrowotne nie są na liście rekomendowanych mogą uzyskać takie dotacje, ale muszą zostać dokładnie przeanalizowane – mówił Daniel Rutkowski, prezes, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

– Samorządy robią bardzo dużo programów profilaktycznych. Pytanie, czy są one skuteczne –zaznaczyła Anna Rulkiewicz, prezeska, Grupa LUX MED. – Potrzebne są osoby wyspecjalizowane i kończące studia ze zdrowia publicznego. Powinny one znajdywać swoje zatrudnienie w zakładach pracy i budować tam programy profilaktyczne. Samorządy powinny być nakierowywane na konkretne potrzeby lokalne. Z naszych analiz wynika, że dużo się robi, ale to nie o to chodzi, by robić dużo. Ważne by były efekty. Ważne jest, by robić to dobrze – podkreśliła.

Uczestniczki i uczestnicy panelu mówili, że do szkół wchodzi profilaktyka. Zauważono jednak, że w placówkach brakuje specjalistów, którzy mieliby odpowiednie kwalifikacje i umiejętności do jej prowadzenia. Do usprawnienia systemu można zaangażować sztuczną inteligencję.

– Nowe technologie, to istotny element w służbie zdrowia. Powinniśmy je traktować systemowo już od rejestracji pacjenta, przez cały proces jego leczenia. Sztuczna inteligencja nie zastąpi specjalistów, ale może im ułatwić pracę, wyszukiwać anomalie w wynikach badań, sugerować ich opisy. Nie zastąpi ona specjalistów, ale może wykonywać część pracy, aby człowiek skoncentrował się na najważniejszych kwestiach – mówiła Joanna Miłachowska, prezeska zarządu, Siemens Healthineers Poland, Związek Pracodawców dla Zdrowia. – Lekarz często ma problem z dostępem do wcześniejszych badań. Potrzebny jest ogólnopolski system informatyczny zapewniający dostępu do danych porównawczych – podkreśliła.

Katarzyna Dubno, dyrektor relacji zewnętrznych, ESG i ekonomiki zdrowia, Adamed Pharma SA. zauważyła, że dokumenty wskazują, że musimy większy nacisk postawić na produkcję leków u nas. – Nadal mamy starzejące się społeczeństwo. Pandemia i wojna dały nam lekcje i pokazały, że nie tylko o zmiany demograficzne chodzi, ale kryzysy, które już przeszliśmy i które będziemy jeszcze przechodzić – dodała.

Podczas spotkania wytykano wiele niedoskonałości polskiego systemu ochrony zdrowia i tego, że nie jest gotowy na wyzwania obecnego świata. Zakończono optymistycznie, że sektor prywatny ma bardzo duże poczucie odpowiedzialności i jest w stanie uzupełnić braki w systemie publicznym.

Paneliści:

Artur Białkowski, dyrektor zarządzający, pion usług biznesowych, wiceprezes, członek zarządu, Medicover

Katarzyna Dubno, dyrektor relacji zewnętrznych, ESG i ekonomiki zdrowia, Adamed Pharma SA

Joanna Miłachowska, prezeska zarządu, Siemens Healthineers Poland, Związek Pracodawców dla Zdrowia

Anna Rulkiewicz, prezeska, Grupa LUX MED

Daniel Rutkowski, prezes, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Sztuczna inteligencja sprawia, że wchodzimy w nowy etap globalnej rewolucji technologicznej. Już dziś obficie czerpie z niej nie tylko biznes, ale też administracja publiczna. Jak firmy próbują dogonić tak błyskawicznie rozwijającą się dziedzinę? Czy w przypadku zagrożeń stwarzanych przez AI jesteśmy w stanie działać wyprzedzająco? Dyskutowali o tym uczestnicy panelu podczas Europejskiego Forum Nowych Idei.

Członek zarządu InPost Szymon Wałach był pytany przez prowadzącego rozmowę Marka Tejchmana o to jak w jego firmie podejmowane są decyzje o inwestowaniu w nowe rozwiązania technologiczne. – Grając defensywnie można co najwyżej zremisować. W InPost jest to dla nas niedopuszczalne. My zawsze będziemy myśleć o tym, co może dać dobre wykorzystanie technologii. A to oznacza, że musimy zawsze być jednymi z pierwszych, którzy będą próbować i testować. Nie za każdym razem to się uda, ale te wczesne porażki dają nam szansę, albo zrozumieć coś lepiej i piwotować, albo daje nam to szansę wycofać się z czegoś, gdzie nie widzimy wartości – mówił Szymon Wałach.

– Kiedy myślę o sztucznej inteligencji i o tym, dokąd z nią zmierzamy, pierwszą rzeczą jaka przychodzi mi na myśl, jest szybkość. Szybkość transformacji, z jaką się mierzymy. Najpierw uruchomienie internetu w latach 90-tych, potem rewolucja smartfonowa. Dziś AI jeszcze bardziej tę transformację przyspiesza – powiedziała podczas panelu Ludmila Climoc, prezeska zarządu Orange Polski. – W Orange już od momentu, kiedy wszyscy w listopadzie 2022 roku zorientowaliśmy się, że nadchodzi dla nas istotny moment, zaczęliśmy szybko eksperymentować z tym w różnych dziedzinach, takich jak doświadczenie użytkownika. Dwa lata temu, kiedy zaczynaliśmy, korzystaliśmy z 14 modeli AI. Dziś jest ich ponad 100 – zaznaczyła Ludmila Climoc.

W dyskusji wzięli udział nie tylko przedstawiciele biznesu, ale też administracji publicznej. – Czy administracja publiczna będzie w stanie tworzyć reguły wystarczająco szybko i efektywnie, żeby łatać pojawiające się problemy? Raczej nie. Żeby robić takie reguły trzeba byłoby być wszechwiedzącym, a władze nie są omnipotentne – zaznaczył Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. – Takie regulacje jak AI Act czy RODO powstały jako reakcja na coś, co się wydarzyło. Oczywiście dochodzi nam jeszcze to, że w mamy w Europie różne demokratycznie wybrane rządy, które mają różne cele. To, co jesteśmy w stanie zrobić, to to co pokazujemy na przykładzie np. Data Act, czyli reakcja na zagrożenia ze strony platform. To jest trochę do tyłu, to jest łatanie dziur, ale to że jesteśmy w stanie robić to na poziomie europejskim, jest jednak dużą zaletą naszego systemu tworzenia prawa – uważa Jurand Drop.

Paweł Jaroszek, członek zarządu ZUS, podkreślił że jego instytucja działa od 90 lat i wielokrotnie dostosowywała się do zmieniającej się rzeczywistości. – Jeśli pomyślimy sobie o ilości danych, jakimi ZUS zarządza, to ich szczegółowa analiza, wyciągnie wniosków i podejmowanie decyzji z troską o finanse publiczne, nie byłaby dziś możliwe bez technologii AI. My tę technologię wdrażamy, to nie są oczywiście rozwiązania na miarę generatywnej AI, więc raczej mówimy tutaj o machine learningu. I dwa obszary są silnie eksplorowane – kontrola zwolnień lekarskich, bo są cyfrowe, a drugi to analiza ryzyka przy typowaniu podmiotów do kontroli przez inspektorów kontroli płatników składek. W tym jesteśmy bardzo zaawansowani – powiedział Paweł Jaroszek.

O poważnych problemach, z jakimi może się wiązać nadmierne ufanie sztucznej inteligencji mówiła analityczka trendów, Natalia Haralska z infiture institute. – Nie wiem czy państwo wiecie w jaki sposób uczą się najsilniejsze systemy AI. To jest tak zwany reinforcement learning, czyli nauczanie przez wzmacnianie. Dany system dostaje nagrodę za prawidłowe wykonanie zadania i karę za nieprawidłowe. Dziś człowiek o tym decyduje. Ale realnie system coraz częściej sam podejmuje decyzję o tym, jaki będzie outcome – zwróciła uwagę Natalia Hatalska.

– To co mnie zastanawia, to wyobraźmy sobie, że dajemy systemowi zadanie żeby wyeliminował wszystkie nowotwory. Jaki jest najlepszy sposób wyeliminowania wszystkich nowotworów? Wyeliminować wszystkich ludzi. I teraz pytanie czy my jesteśmy przygotowani na to, by te systemy postępowały zgodnie z naszymi wartościami? O tym właściwie dziś się nie dyskutuje. Głównie mówi się o wdrożeniach, czyli gonieniu teraźniejszości. A pytania o przyszłość to pytania już silniejszego kalibru – zaznaczyła Natalia Hatalska.

W dyskusji wzięli udział Liudmila Climoc, prezeska zarządu Orange Polska, Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Natalia Hatalska, analityczka trendów, założycielka i szefowa infuture institute, Paweł Jaroszek, członek zarządu ZUS i Szymon Wałach, członek zarządu InPost. Panel prowadził Marek Tejchman z Dziennika Gazety Prawnej.

Czy europejski Zielony Ład zagraża konkurencyjności biznesu? Sam pakiet przepisów stał się przedmiotem bardzo ostrych sporów. Już nawet euroentuzjaści, uginając się pod protestami i presją rozmaitych grup społecznych, ostrożnie wypowiadają się w sprawie wdrożenia założeń Green Deal. Podczas panelu dotyczącego Zielonego Ładu w kontekście nowej kadencji Komisji Europejskiej paneliści skoncentrowali się na wyzwaniach dotyczących konkurencyjności dekarbonizującej się gospodarki.

Jeśli Unia Europejska nie odzyska globalnej konkurencyjności, to zagrożony będzie jej dobrobyt, zrównoważona gospodarka i zrównoważone środowisko. To założenie, które przyświecało prelegentom podczas dyskusji o Zielonym Ładzie. O konkurencyjności traktuje raport Mario Draghiego, który omawiany był już na kolejnym panelu dyskusyjnym podczas EFNI 2024.

Europejski Zielony Ład nie do wdrożenia bez wsparcia konkurencyjności

O raporcie Draghiego jako pierwszy wypowiedział się Damian Fogel – dyrektor Biura Regulacji i Wsparcia Handlu Gazem w ORLEN SA.

– W mojej ocenie raport Mario Draghiego należałoby osadzić w kontekście globalnym – mówił Fogel.

Przedstawiciel Orlenu dodał, że warto zwrócić uwagę na ekonomię Chińską. Jego zdaniem patrzymy na nią jako na gospodarkę korzystającą z dobrze ukrywanych państwowych subsydiów. Tamtejsza gospodarka – zdaniem dyrektora biura – ma zdolność przewidywania z dużym wyprzedzeniem tego, jakie są potrzeby innych regionów świata w kontekście dekarbonizacji. To właśnie pozwoliło wygenerować pożądanie produktów takich jak panele fotowoltaiczne czy samochody elektryczne.

– Unia Europejska stanęła przed dużym dylematem – czy wpuścić w większej skali auta elektryczne na rynek, czy chronić unijny rynek motoryzacyjny, który w wielkim bólu przekształca się w kierunku elektromobilności – mówił Fogel.

Priorytetem konkurencyjność

Paneliści podkreślali, że wiele biznesów z dziedzin gospodarki, które mają być regulowane przez Zielony Ład, nie zdoła utrzymać się na rynku, jeśli priorytetem nie będzie konkurencyjność. To dotyczy szczególnie rolnictwa, które dostosowuje się do zmian klimatycznych.

Zielony Ład to także korzystanie z energii, która również musi się dekarbonizować. Najbardziej energochłonnym przemysłem jest przemysł chemiczny, na co zwróciła uwagę Katarzyna Byczkowska. Dyrektor zarządzająca BASF Polska wypowiedziała się na temat konkurencyjności europejskiego przemysłu w kontekście trendów światowych.

– W zeszłym roku produkcja chemiczna w Europie zmniejszyła się o 12 procent. W samych Niemczech o 18 procent. Chiny natomiast zyskały. W Rosji produkcja wzrosła o 4 procent w zeszłym roku. W krajach, które zmagają się z sankcjami, produkcja chemiczna kwitnie. W Europie natomiast upada – alarmuje Byczkowska.

Paneliści zwrócili też uwagę na to, że Europa z importera energii musi stać się bytem samowystarczalnym. Potrzebne są jednak inwestycje w inne gałęzie energetyki.

Polska powinna skoncentrować się na rozbudowie i modernizacji systemu elektroenergetycznego – zwraca uwagę Kamil Wyszkowski, dyrektor wykonawczy UN Global Compact Network Poland. Jak zaznacza – koszt energii w Polsce jest wysoki w związku z silną karbonizacją. Spowodowane jest to latami zaniedbań. Dziś priorytetem powinny być klastry energii i energetyka rozproszona.

– Z niecierpliwością czekam na Green Industrial Deal. Mam nadzieje, że KE uzupełni Zielony Ład o propozycje, które wesprą unijny przemysł w procesach dekarbonizacyjnych w kontekście polityki konkurencyjności. W tym zakresie chcę zasygnalizować istotną kwestię, czyli neutralność technologiczną. Z naszej perspektywy istotne jest, by zmaksymalizować katalog technologii dekarbonizacyjnych, które mogą kontrybuować tego celu, który realizujemy – czyli ratowania planety, osiągnięcia celu klimatycznego – zauważa Damian Fogel, dyrektor Biura Regulacji i Wsparcia Handlu Gazem w ORLEN SA

Wnioski z panelu wybrzmiały jasno: regulacje Zielonego Ładu są potrzebne, ale nie należy zapominać o inwestycjach w konkurencyjność europejskiej gospodarki. W tym kontekście znakomitym podsumowaniem okazały się słowa moderatora dyskusji Jakuba Safjańskiego, który stwierdził, że wolny rynek jawi się dziś jako platońska idea, która nie istnieje w świecie rzeczywistym.

W debacie udział wzięli:

Małgorzata Bojańczyk, Dyrektorka Polskiego Stowarzyszenia Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności

Katarzyna Byczkowska, Dyrektor zarządzająca, BASF Polska

Damian Fogel, Dyrektor, Biuro Regulacji i Wsparcia Handlu Gazem, ORLEN SA

Jakub Safjański, Lewiatan Confederation – prowadzący

Katarzyna Smyk, Dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Warszawie

Jan Szyszko, Sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej

Kamil Wyszkowski, Przedstawiciel, dyrektor wykonawczy, UN Global Compact Network Poland

Newsletter

Nie przegap najważniejszych informacji o EFNI

Program, prelegenci, wydarzenia towarzyszące – zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco.