Pieniądze z KPO mają pomóc Polsce szybciej osiągnąć wyznaczone wcześniej cele i przyspieszyć wzrost gospodarczy, innowacje, cyfryzację, edukację i zdrowie. Jak odblokować te środki?

Budżet KPO to 35 mld euro, 4 proc. PKB Polski. W sumie 54 inwestycje i 48 reform. W polskim planie kluczowym obszarem jest zielona energia (43 proc.) i transformacja cyfrowa (21 proc.). Realizację planu będzie monitorować ponad 200 różnych wskaźników.

Nie ma czasu na zmianę KPO, zgodzili się uczestnicy panelu Wszystkim zależy na szybkim uruchomieniu środków – po spełnieniu przez rząd kamieni milowych.

Boli nas brak komponentu regionalnego w KPO – podkreśla Magdalena Czarzyńska-Jachim, wiceprezydent Sopotu. – Miasto pozyskało 500 mln z funduszy, znaliśmy zasady, teraz nie znamy zasad. Boli nas także brak kryteriów, bo w KPO komponentem są też reformy, ale nie było żadnej konsultacji z samorządami.  Jej zdaniem KPO mogłoby byc świetnym uzupełnieniem luki między konkursami. – Boimy się kumulacji funduszy z KPO i funduszy europejskich, to ma wpływ na rynkowe ceny. Może dojść do sytuacji, że nie będzie nas stać na inwestycje. Ważniejszym członem KPO jest zwiększenie odporności, będziemy inwestować w fotowoltaikę, ale bedziemy musieli kupować je w Chinach, zamiast stawiać na innowacje i rozwijać własne fabryki – podsumowuje.

Eurodeputowany Jan Olbrycht zwrócił uwagę, że prawdziwa dyskusja dotyczy odpowiedzi na pytanie czy KPO to mechanizm jednorazowy czy permanentny? Zwrócono na to uwagę podczas dyskusji w Niemczech.  Pytanie z czego spłacać kredyt – z budżetu własnego czy dodatkowych składek. Pytanie jest zasadnicze i dotyczy przyszłości UE, bo zaczyna się rozmowa o poszerzeniu  –  Część rządów renegocjuje plany, nasz rząd też będzie musiał negocjować plan – mówił. Podkreślił, że praworządność to dziś filar funkcjonowaniu UE i dla polityków w UE to nie walka z polskim rządem. 
Pieniądze europejskie robią przestrzeń w krajowych budżetach. Jeżeli dopuszcza się, że kraje członkowskie mogą mieć nieprzejrzysty budżet, to środki europejskie w tym pomagają. Nic tak nie psuje, jak pieniądze które spadają z nieba. – powiedział Sławomir Dudek z SGH  Dodał, że w Polsce zadłużenie w funduszach poza kontrolą o finansach publicznych to 390 mld złotych, do 2027 r. wzrośnie do 650 mld. Co czwarta złotówka polskiego długu idzie z funduszy spoza wydatków publicznych co jest złamaniem konstytucji.

W debacie udział wzięli:
– Sławomir Dudek, Instytut Finansów Publicznych, wykładowca SGH
– Jan Olbrycht, eurodeputowany, wiceprzewodniczący, Grupa Europejskiej Partii Ludowej
– Magdalena Czarzyńska-Jachim, wiceprezydent Sopotu
Moderacja: Marzena Chmielewska, Konfederacja Lewiatan

28 procent młodych Polaków przejawia syndrom fomo, czyli lęk przed byciem pominiętym. Tak wynika z badań Uniwersytetu Warszawskiego i NASK. Uczestnicy panelu „Dobrostan dzieci w cyfrowym świecie” zwracali uwagę m.in. na higienę cyfrową i ogromną rolę edukacji społecznej. 

Uzależnienie od smartfonu stało się codziennością, a narażenie na wyłudzenie danych rośnie wraz z pojawianiem się kolejnych aplikacji adresowanych także do dzieci i młodzieży. – Jeżeli chodzi o uzależnienia, to niepokój jest ogromny. Przychodzą do nas nawet 6-8 latki, których rodzice zauważają niepokojące zachowania – mówi Piotr Prósinowski z Działu Profilaktyki Ośrodka Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Gdyni. 

Uczestnicy podkreślali rolę edukacji społecznej. – Pandorgate (afera pedofilska z udziałem internetowych twórców) pokazała, jak bardzo odrębne są nasze światy. Większość dorosłych nie zna osób, które obserwują i podziwiają ich dzieci. Influencerów, którzy mają realny wpływ na ich działania i zachowania. A to są ludzie, którzy mają miliony odbiorców w sieci – zaznaczyła Magdalena Bigaj prezeska Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa. 

– Przeszkoliliśmy pół miliona nauczycieli, ale mam świadomość, że to kropla w morzu. Może warto wpisać edukację cyfrową w podstawę programową? – mówił Marcin Olender, Public Policy and Government Relations Manager z Google . – Póki co, my będziemy w to inwestować – dodał Marcin Olender. 

Pandorgate zwróciła uwagę także na brak odpowiednich regulacji. – Przedsiębiorstwa realizują cele i znane są przypadki, że nie zwracają uwagi na standardy ochrony dziecka. Dowodem na to jest fakt, że po ujawnieniu afery firmy nie zrezygnowały z reklamy u tych twórców, bo algorytm wskazał im, że to się opłaca – wskazał Konrad Ciesiołkiewicz, prezes Fundacji Orange. 

Z badań Rodzice i dzieci wobec zagrożeń dzieci w Internecie przygotowanych na zlecenie Fundacji Orange i Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że już 20% dzieci w wieku 1–2 lat i aż 35% w wieku 3 lat ma kontakt z urządzaniami z dostępem do internetu.

W panelu wzięła też udział Ada Florentyna Pawlak, antropolożka technologii, prawniczka i historyczka sztuki, Uniwersytet Łódzki. Prowadzenie: Arkadiusz Michałowski, specjalista ds. analizy nielegalnych treści w internecie, NASK.

Najnowsze technologie, jak big data czy rozwój AI, obejmują także obszary rynku usług finansowych czy procedur kredytowych. O tym jakie usługi kształtują branżę finansową obecnie i w przyszłości rozmawiali uczestnicy EFNI 2023.

Jak wyglądają trendy w rozwoju płatności bezgotówkowych? – Dziś finanse mierzą się z poziomem regulacyjnym, z user experience , czyli oczekiwaniami klienta, który oczekuje usług natychmiastowych, wygodnych i bezpiecznych oraz z poziomem technologicznym – mówiła Joanna Erdman z FPB. Przez ostatnie 5 lat płatności bezgotówkowe wzrosły do 62 proc. udziału w rynku, ten efekt widać zwłaszcza w e-commerce po pandemii.

Dla Piotra Krupy, prezesa KRUK SA, cyfryzacja w białych kołnierzykach daje możliwość zastąpienia relatywnie nudnej pracy biurowej w celu uwolnienia kreatywnej energii pracowników. Jego zdaniem jesteśmy w świecie uwalniania potencjału ludzkich kompetencji oraz ich czasu. – Uważam, że uwolnienie ludzkiego kapitału, to będzie największa korzyść cyfryzacji – powiedział prezes.

Jak może wyglądać przyszłość finansów za 10-20 lat? Michał Mądry, partner, JP Weber, wskazał na blockchain jako technologię, która bezpośrednio już dziś wpływa na produkty finansowe, zapewnia transparentność, możliwość wymiany wartości między użytkownikami (tokenizacja) i zmniejsza koszty transakcyjne,

Paweł Wiśniewski zwrócił uwagę, że prawnie nie potrafimy podążyć za szybko postępującą zmianą technologiczną. Katarzyna Blachowicz z COI mówiła o nowych możliwościach aplikacji mObywatel, która w fazie pilotażowej umożliwia w wybranych miastach (np. Sopot) płatność podatku od nieruchomości. Dodała, że braki kadrowe to duże wyzwanie w przyszłości w branży IT, konieczne jest także podnoszenie kompetencji cyfrowych użytkowników.


W debacie udział wzięli:

  • Katarzyna Blachowicz, COO, zastępczyni dyrektora, Centralny Ośrodek Informatyki (COI)
  • Joanna Erdman, prezeska, Fundacja Polska Bezgotówkowa (FPB)
  • Piotr Krupa, prezes, KRUK SA
  • Paweł Wiśniewski, doradca eurodeputowanego Marka Belki
  • Moderacja: Adrian Zwoliński, Konfederacja Lewiatan

Czy Polskę czeka boom na OZE, jak rynek energetyczny zmieni się w perspektywie nadchodzących dekad? Jak tempo zmian w Polsce ma się do wymogów Komisji Europejskiej i zmian zachodzących na Zachodzie? Jak traktować rozwój energii atomowej?

W spotkaniu prowadzonym przez Jakuba Safjańskiego z Konfederacji Lewiatan podjęto próbę zdiagnozowania wyzwań związanych z dekarbonizacją. Wśród panelistów znalazły się osoby reprezentujące perspektywy akademicką, technologiczno-biznesową, samorządową oraz organizacji pozarządowych: Tymoteusz Marzec, koordynator Komisji środowiska przy Unii Metropolii Polskich; dr Dorota Niedziółka, kierownik Katedry Geografii Ekonomicznej SGH; Michał Hetmański, prezes i współzałożyciel Fundacji Instrat; Tomasza Surma, dyrektor ds. Regulacji i relacji publicznych w Veolia Energia Polska S.A; Antoni Bielewicz, dyrektor programu krajowego, European Climate Foundation oraz Joanna Leoniewska-Gogola, zastępca dyrektora w dziale doradztwa w zakresie zrównoważonego rozwoju, Deloitte Advisory.

Podczas panelu zwracano uwagę na kwestie takie jak brak zdolności instytucjonalnej państwa czy chaos w aktach prawnych. Zgłoszone zostały choćby potrzeby powołania zespołu analityków i strategów przy Ministarstwie Klimatu czy większej konsekwencji w realizowaniu polityki klimatycznej przez państwo.

Jednak pomimo dużej dozy krytyki w stosunku do dotychczasowych działań rządu w sferze zielonej transformacji, dyskusję podsumować można słowami Tomasza Surmy: „Zielona transformacja to proces, który już trwa i który prędzej lub później dojdzie do skutku”.

Ostatnie miesiące to nieustanne zmiany w polskich i unijnych przepisach związanych z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. System kaucyjny, projekt rozporządzenia PPWR, SUP czy ROP to tylko niektóre działania legislacyjne podjęte w minionych miesiącach dotyczące tego obszaru.

Podczas dyskusji na EFNI 2023 eksperci z grupy ds. Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta w Radzie GOZ przy Konfederacji Lewiatan rozmawiali o tworzonej rzeczywistości prawnej i perspektywach gospodarki odpadami.

„Rzeczywiście mamy do czynienia z tsunami odpadowym. W skali europejskiej produkujemy dwa miliardy ton odpadów rocznie. Jedna czwarta to odpady komunalne, zmieszane, z którymi niewiele da się później zrobić, a liderami produkcji są kraje takie jak Austria czy Luksemburg. Komisja Europejska próbuje temu przeciwdziałać. W Polsce jednak to tsunami próbujemy okiełznać od końca, budując dom od dachówek, nie od fundamentów – wiele przepisów jeszcze nie zostało wprowadzonych” – mówiła Katarzyna Barańska, szefowa zespołu dekarbonizacji, partner w kancelarii Osborne Clarke.

„Wciąż brakuje dyrektywy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta”, zgodziła się Joanna Leoniewska-Gogola, zastępczyni dyrektora ds. zrównoważonego rozwoju i ekonomii, Deloitte. „Firmy muszą wziąć odpowiedzialność za cały cykl życia produktu”, dodała.

„O potrzebie ustawy o systemie kaucyjnym od dawna mówiły zarówno branża napojowa, jak i browary. Do jej obecnego kształtu mamy jednak wiele uwag”, mówił Piotr Romańczuk, dyrektor ds. ochrony środowiska, Grupa Maspex, wskazując, między innymi, na czas – niecałe 14 miesięcy od wejścia ustawy w życie do momentu obowiązywania nowych obowiązków prawnych – jako kluczową wadę obecnych rozwiązań.

„Wyzwaniem dla producentów będzie dostęp do surowca”, mówiła Anna Grom, prezes zarządu, Interzero Polska oraz Interzero Circular Solutions Europe. „Czasu rzeczywiście nie ma, a instalując butelkomaty na rynku włoskim proces wstawienia jednej maszyny trwał nawet do półtora miesiąca”.

Istotna jest się zmiana nastawienia konsumentów, na co zwracał uwagę Robert Szyman, dyrektor generalny, Polski Związek Przetwórców Tworzyw Sztucznych: „Ponad czterdzieści procent wody i napojów spożywamy poza miejscem zamieszkania. To doskonała okazja do zaśmiecania”.

Debatę prowadził Piotr Mazurek, Konfederacja Lewiatan

Wojna w Ukrainie, spowolnienie gospodarcze, niepewność na rynkach finansowych. To wszystko miało wpływ na konkurencyjność Europy na świecie. O tym jak geopolityka może wpłynąć na zieloną transformację naszego kontynentu, gości panelu na EFNI pytał szef Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak.

Miguel Gil Tetre z Komisji Europejskiej zwrócił uwagę, że ostatnie lata były dla Europy największym szokiem od dekad. – Zaczęliśmy od importu surowców z Rosji na poziomie 40%, dziś jest to już jedynie około 10%. Nie ma wątpliwości, że Zielony Ład jest dobry dla naszego bezpieczeństwa ekonomicznego. Będziemy dzięki niemu lepiej chronieni przed używaniem przez Rosję energii jako broni– powiedział Gil Tetre. – Nawet te warunki, które ulegają dość istotnym zmianom w kontekście trwającej wojny (np. zmiana cen surowców), są tylko potwierdzeniem tego, że wybór tej drogi jest wyborem słusznym – dodała profesor Dorota Niedziółka ze Szkoły Główny Handlowej.

A jak to wygląda z punktu widzenia instytucji finansowych? – Przyspieszenie widzimy choćby z punktu widzenia relacji z klientami korporacyjnymi. Praktycznie każde spotkanie zawiera w sobie element zielonej transformacji. Zarówno gdy mówimy o nowych inwestycjach, jak i o transition finance. Jako Deutsche Bank widzimy swoją rolę też w budowaniu świadomości na temat istotności tych zmian – powiedziała Magdalena Rogalska, wiceprezes Deutsche Bank Polska.

– Potrzebujemy opracowania bardziej inteligentnych ram innowacji w Europie. Absolutnie droga jest tylko jedna, wszyscy podpisujemy się pod celami Zielonego Ładu, natomiast potrzebujemy pomocy, bo deindustrializacja Europy niestety postępuje – zaznaczyła Katarzyna Byczkowska, dyrektor zarządzająca BASF Polska. A Michał Obiegała z BP Polska podkreślił, że 24 lutego 2022 roku był dniem, kiedy wszyscy zdali sprawę z tego jak bardzo świat jest systemem naczyń połączonych. – Przerwane łańcuchy dostaw pokazały nam dokąd brniemy i jak bardzo musimy racjonalnie podchodzić do transformacji energetycznej – dodał Obiegała.

W panelu wzięli udział Katarzyna Byczkowska, dyrektor zarządzająca BASF Polska, Miguel Gil Tetre, szef zespołu głównego ekonomisty Dyrekcji Generalnej ds. Energii Komisji Europejskiej, Dorota Niedziółka, kierownik Katedry Geografii Ekonomicznej SGH, Michał Obiegała, dyrektor ds. korporacyjnych i projektów strategicznych w Europie BP Polska oraz Magdalena Rogalska, wiceprezes Deutsche Bank Polska. Rozmowę prowadził dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak.

Z jakimi lokalnymi i globalnymi wyzwaniami mierzy się polska branża motoryzacyjna? Jaka powinna być rola państwa we wspieraniu kluczowego sektora gospodarki? Czy nowa marka motoryzacyjna ma szansę na zglobalizowanym rynku motoryzacyjnym?

Mogłoby wydawać się, że w branży zdominowanej przez wielkich graczy, nowa marka motoryzacyjna skazana jest na porażkę – jednak dzięki nowym technologiom rozwijanym w Polsce oraz niższym kosztom niż w innych krajach europejskich jest to możliwe. Istotnym czynnikiem, aby ta przewaga została utrzymana jest dalsza inwestycja w innowacje. Niezależna marka, taka jak zaprezentowana w otwierającym panel speechu, obecna już na rynku Izera ma przewagę w postaci elastyczności w przeciwieństwie do globalnych koncernów. W trakcie panelu dowiedzieć można się było również, że na przykładzie doświadczeń z Wietnamu, wsparcie rządowe jest kluczowe.

W ramach formuły EFNItalks, spotkali się – Piotr Zaremba, prezes zarządu ElectroMobility Poland; Sławomir Bekier, członek zarządu ds. finansowych ElectroMobility Poland; Piotr Dominik, kierownik ds. strategii marki ElectroMobility Poland; Beata Białoń-Dudek, dyrektor ds. zakupów i łańcucha dostaw ElectroMobility Poland.

Spotkanie moderował Jacek Pochłopień, redaktor ds. projektów specjalnych Infor PL SA

W UE panuje dziś powszechne przekonanie, że zastępowanie kopalnych źródeł odnawialnymi i redukcja śladu węglowego to pilny wymóg współczesności, wzmacniany na wspólnym europejskim rynku odpowiednimi regulacjami. Jak zatem traktować wyśrubowane wymogi i cele strategiczne firm w kontekście konkurencyjności globalnej, a także, czy mocno uregulowany rynek UE pod kątem zielonych źródeł energii nie odstrasza inwestorów szukających alternatyw w postaci tańszych i konkurencyjnych rynków?

Na te pytania odpowiedzieli goście panelu „Jak OZE wpływa na konkurencyjność biznesu i rynków europejskich?”: Miguel Gil Tertre, główny ekonomista, Dyrekcja Generalna ds. Energii, Komisja Europejska, Antoni Bielewicz, dyrektor programu krajowego, European Climate Foundation, Tomasz Surma, dyrektor ds. regulacji i relacji publicznych, Veolia Energia, Aleksandra Stanek-Kowalczyk, partnerka EY, dział doradztwa biznesowego. Rozmowę moderowała Julia Cydejko, analityczka ds. energetycznych, Polityka Insight.

„Największym wyzwaniem dla Europy jest dziś pogodzenie skutecznej transformacji energetycznej, przy jednoczesnym zachowaniu przewagi konkurencyjnej. Wiemy, że zmiany nie dokonają się wyłącznie ze środków publicznych, potrzebujemy również biznesu oraz inwestycji prywatnych” – mówił Miguel Gil Tertre. „Odnawialne źródła energii, efektywność energetyczna odgrywają istotną rolę w transformacji energetycznej. Istotnym jest przyspieszenie inwestycji, co może nastąpić przez uproszczenie procedur administracyjnych. Dla inwestycji, których przygotowanie trwa 2-5 lat, w zależności od złożoności projektu, perspektywa roku 2030 jest bardzo bliska”” – dodał Tomasz Surma.  

Antoni Bielewicz mówił o tym, jak ważna jest współpraca różnych aktorów: „Obserwując sytuację w Polsce, ale również kontekst regionalny, zdajemy sobie sprawę, że musimy pomóc MŚP w przeprowadzaniu zmian związanych z transformacją energetyczną”.

Podobnego zdania jest Aleksandra Stanek-Kowalczyk: „Przedsiębiorcy coraz częściej czują, że muszą mieć pozytywny wpływ na klimat. Jednocześnie boją się tego, co nadchodzi, bo zmiany związane np. z wprowadzeniem OZE wiążą się dla nich z dodatkowymi kosztami i obowiązkami”.

Wojna w Ukrainie pokazała krajom członkowskim UE, że transformacja energetyczna nie jest opcją, a koniecznością. Aby dokonała się skutecznie potrzebna jest stała współpraca pomiędzy sektorem publicznym, biznesem i MŚP.

Prawie 1,5 mln młodych ludzi w tym roku po raz pierwszy ma możliwość wzięcia udziału w wyborach parlamentarnych. Choć nie garną się do urn (tylko 43 proc. zdecydowanie pójdzie na wybory), to nie znaczy, że nie mają zdania lub świadomości politycznej.

Dzięki badaniu „Debiutanci 23”, przygotowanym przez fundację Profeina, Lata Dwudzieste oraz Clean Air Fund, wiemy jakie polska młodzież ma postawy i wartości, jakie wyobrażenie o polityce, jaki stosunek do środowiska i klimatu, co ich trapi i wreszcie co może ich przekonać do pójścia do urn 15 października.

W spotkaniu pod egidą EFNItalks udział wzięli prowadzący rozmowę Krzysztof Ratnicyn z Konfederacji Lewiatan oraz Zuzanna Ratnicyn, współautorka raportu „Debiutanci 23” oraz współzarządzająca fundacją Profeina pochylili się nad raportem, rysując portret zbiorowy młodych obywateli Polski, którzy w 2023 będą mogli oddać pierwszy raz głos w wyborach parlamentarnych.

Choć wnioski z „Debiutantów 23” są niejednoznaczne, można było się dowiedzieć, że młodzi, zarówno z dużych jak i małych miast oraz wsi, spragnieni są przede wszystkim stabilności życiowej, a od polityków, których nie darzą zaufaniem, oczekują autentyczności i odpowiedzialności.

Z raportem można zapoznać się pod adresem https://mlodziwyborcy.pl/

UE rozpoczyna transformacyjną podróż w kierunku Cyfrowej Dekady do 2030 r. Jakie inicjatywy są konieczne do ożywienia wzrostu gospodarki cyfrowej i jakie przeszkody stoją na drodze do osiągnięcia tych celów – pytali uczestnicy EFNI 2023.

Jako Europa mamy dość regulacji, musimy poradzić sobie z obecnymi wyzwaniami, teraz dochodzi kwestia AI, a maszyna prawna pracuje już na wysokich obrotach. Nie jesteśmy źli w innowacjach, mamy silny ekosystem i R&D, ale trudno nam skalować biznes, potrzebujemy większego finansowania, inaczej firmy trafiają w ręce kapitału amerykańskiego – zwrócił uwagę Heiko Willems.

Cyfrowa transformacja to nie określone działanie, ale ciągły proces, wyzwaniem jest cyfryzacja społeczeństw i edukacja. Trzecia rzecz to odpowiedzialność i etyka związana z danymi. Mamy data ethics team w Szwecji – mówiła Małgorzata Bochenek z IKEA.

Zdaniem Jakuba Boratyńskiego z KE musimy przyspieszyć aktywność, aby osiągnąć cele w 2030 r. Obraz Polski jest zniuansowany, sukcesem jest mobilna bankowość czy mObywatel, ale w rozwoju 5G jesteśmy poniżej średniej. – Nie zapominajmy, skąd się bierze amerykański sukces, potrzebujemy publicznych inwestycji, wiele inicjatyw jest ograniczonych finansowo, to wyzwanie dla nowej Komisji Europejskiej – dodał.

Andreas Maierhofer, CEO, T-Mobile Polska podkreślił, że największe wyzwania dotyczą regulacji i ich czasochłonności, szczególnie nie możemy czekać długo na regulacje AI. Wskazał, że dziś, gdy wielkość danych rośnie wykładniczo, podstawą biznesu jest szybka i bezpieczna sieć, dzięki której możliwa jest automatyzacja czy robotyzacja. Kluczowe jest cyberbezpieczeństwo. Dziś firmy skazane są na ofertę firm amerykańskich. – Co zrobić, aby mieć ofertę na usługi chmurowe i inne od europejskich organizacji. To wielka dyskusja, rekomenduję, abyśmy mieli europejskiego dostawcę. Europa powinna grać również ważniejszą rolę na cyfrowym rynku. Dodał, że Europa ma utalentowanych ludzi, T-Mobile buduje w Polsce nowy hub technologiczny.

W debacie udział wzięli także Jakub Boratyński, dyrektor ds. sieci i zarządzania, Dyrekcja ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP, Komisja Europejska, Heiko Willems, członek Grupy Pracodawców EKES, dyrektor biura BDI w Brukseli, stały delegat przy BusinessEurope

Prowadzenie: Ryszard Łuczyn, analityk ds. cyfrowych i politycznych, Polityka Insight.

Newsletter

Nie przegap najważniejszych informacji o EFNI

Program, prelegenci, wydarzenia towarzyszące – zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco.