Miesiąc: kwiecień 2025

Demografia Europy Środkowo-Wschodniej nie pozostawia złudzeń – społeczeństwa starzeją się, współczynnik dzietności jest niski, a emigracja zarobkowa wciąż osłabia lokalne rynki pracy.

W odpowiedzi na te zjawiska zdecydowana większość krajów Europy Środkowo-Wschodniej (Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria) podejmuje już obecnie szereg działań mających na celu przyciąganie i utrzymanie talentów.

Zapraszamy do zapoznania się z raportem Vialto Partners Poland, który omawia nie tylko najnowsze działania legislacyjne i rynkowe, ale przede wszystkim wskazuje kierunki rozwoju, jakie powinny podjąć kraje Europy Środkowo-Wschodniej, by nie tylko reagować na kryzys demograficzny, ale zamienić go w szansę.

Raport Vialto Partners Poland dotyczy wybranych przez nas istotnych zagadnień w zakresie m.in. polityk imigracyjnych, podatkowych oraz ubezpieczeń społecznych, które wprowadzają kraje Europy Środkowo-Wschodniej tak aby skutecznie konkurować o specjalistów z całego świata, w tym:

 

• Imigracyjne mechanizmy zachęt: wizy dla cyfrowych nomadów, uproszczone procedury dla wykwalifikowanych pracowników, preferencje dla strategicznych branż (np. IT, opieka zdrowotna), ułatwienia dla posiadaczy Blue Card, a także działania integracyjne i selektywne modele rekrutacji,
• Rozwiązania podatkowe i wynagrodzeniowe: porównanie stawek PIT, kwot wolnych od podatku i minimalnych wynagrodzeń w regionie, w tym atrakcyjne ulgi dla osób przenoszących się (np. tzw. ulga na powrót w Polsce),
• Konkurencyjność netto wynagrodzenia: dane pokazujące, jak atrakcyjnie pod względem podatkowym dla pracownika i pracodawcy wypadają kraje Europy Środkowo-Wschodniej na tle Europy po uwzględnieniu kosztów pracy i obciążeń fiskalnych,
• Systemy emerytalne w kryzysie: analizujemy wpływ trendów demograficznych na długoterminową stabilność systemów emerytalnych i pokazujemy przykłady reform – od podnoszenia wieku emerytalnego po rozwój funduszy prywatnych i zachęty dla pracujących emerytów,
• Studium przypadku Czech: jako przodującego podejścia w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej do aktywizacji zawodowej osób starszych: elastyczne formy zatrudnienia, kształcenie ustawiczne, rozwój infrastruktury przyjaznej seniorom.

 

Autorzy:

Jadwiga Chorązka, Emilia Piechota, Joanna Narkiewicz-Tarłowska, Grzegorz Ogórek – Vialto Partners Poland

W świecie dynamicznych zmian gospodarczych i rosnących oczekiwań klientów, firmy z sektora usług rozwojowych (UR) szukają przewagi konkurencyjnej. Jak pokazuje raport „Rozwój, innowacyjność i zarządzanie w sektorze UR” opracowany w ramach projektu Bilans Kapitału Ludzkiego, odpowiedzią może być rejestracja  w Bazie Usług Rozwojowych. Dane są jednoznaczne – firmom szkoleniowo-doradczym obecnym w BUR wiedzie się lepiej.

BUR, czyli Baza Usług Rozwojowych, to ogólnopolski rejestr prowadzony przez PARP, skupiający sprawdzonych dostawców szkoleń i usług doradczych. Udział w BUR otwiera dostęp do szerokiej grupy klientów, podnosi wiarygodność rynkową oraz umożliwia korzystanie z dofinansowań na rozwój usług. Co istotne, PARP przeznacza ponad 120 milionów złotych na rozwój firm szkoleniowo-doradczych zarejestrowanych w BUR – to konkretne wsparcie dla tych, którzy chcą się rozwijać szybciej i skuteczniej. Środki te są dystrybuowane m.in. poprzez konkursy takie jak „Usługi rozwojowe 4.0”, który wspiera cyfryzację i innowacyjne podejście do projektowania oferty szkoleniowej, oraz „Podniesienie kompetencji kadr podmiotów BUR”, ukierunkowany na wzmacnianie potencjału instytucji działających w systemie. Dzięki tym inicjatywom możliwe jest dofinansowanie działań związanych z doskonaleniem programów szkoleniowych, rozwojem metodyki pracy oraz wdrażaniem nowych narzędzi dydaktycznych.

 

 

Innowacyjność i rozwój

Dostawcy zarejestrowani w BUR znacznie częściej wdrażają innowacje. Według raportu, 68% firm zarejestrowanych w BUR prowadziło działania innowacyjne, wobec 45% firm spoza rejestru​. Firmy z BUR także częściej deklarują prowadzenie działań badawczo-rozwojowych i stawiają na jakość. Wśród firm o najwyższej aktywności rozwojowej („Liderzy zmiany”) aż 70% deklaruje, że posiada wydzielony budżet na badania i rozwój. To segment, w którym firmy zarejestrowane w BUR występują częściej niż pozostałe podmioty sektora, co wskazuje na ich zaawansowanie organizacyjne. To przekłada się na większe zaufanie klientów – usługi są bardziej profesjonalne, mierzalne i skuteczne.

Ludzie i kompetencje

Firmy branży usług rozwojowych z BUR systematycznie inwestują w rozwój zespołów. Według raportu, podmioty z segmentów o wysokim poziomie zarządzania i innowacyjności – w których firmy BUR występują częściej – znacznie częściej prowadzą regularne szkolenia i zatrudniają specjalistów​. Pracownicy są też bardziej zaangażowani w procesy decyzyjne, a firmy częściej korzystają z wewnętrznych zasobów przy tworzeniu nowych usług.

BUR się opłaca

Dane nie pozostawiają wątpliwości – obecność w BUR przekłada się na wymierne korzyści: większą innowacyjność, wyższą jakość, lepsze zarządzanie i dostęp do dofinansowania. To nie tylko rejestr – to marka, społeczność i impuls do rozwoju. Jeśli firma szkoleniowo-doradcza chce być konkurencyjna, dynamiczna i widoczna – warto być w BUR.

Pełna wersja raportu dostępna jest tutaj.

Blisko połowa dorosłych internautów zna zwrot „higiena cyfrowa”, a wielu chciałoby dowiedzieć się o niej więcej. Prawie 55% badanych ocenia, że spędza dużo cza­su, używając urządzeń ekranowych, a 18% wprowadza ograniczenia. Widać też próby ochrony przed szkodliwymi treściami czy przeciążeniem informacyjnym. Raport na ten temat przy wsparciu Fundacji Orange przygotowała Fundacja Instytut Cyfrowego Obywatelstwa. Internauci(tki) mogą też zrobić Test Higieny Cyfrowej ICO.

Higiena cyfrowa to chroniące zdrowie zachowania związane z używaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, zwłaszcza urządzeń ekranowych i internetu. Aby skutecznie zadbać o nawyki cyfrowe w kontekście zdrowia fizycznego, psychicznego czy społecznego, potrzebny jest szereg umiejętności i wiedza.

Obraz higieny cyfrowej z badań

Choć termin „higiena cyfrowa” zyskuje na popularności – słyszało o nim 48% badanych, a 51% chciałoby dowiedzieć się o niej więcej, to jednak mniejszość dorosłych podejmuje odpowiednie działania, aby o nią zadbać.

Higiena cyfrowa to nie tylko kontrola czasu spędzonego przed ekranami urządzeń. To także świadomy dobór treści i odpowiedzialne publikowanie informacji online. To kierowanie się zasadami bezpieczeństwa w sieci, ochrona przed przeciążeniem informacyjnym i inne zachowania, takie jak dbanie o ilość i jakość snu, odpowiednią pozycję ciała czy bezpieczeństwo ruchu drogowego.

– Ważne, żeby higienę cyfrową rozumieć szczerzej niż kontrola czasu przed ekranem. To też umiejętność oceny, jak korzystanie z nich wpływa na nasze bezpieczeństwo, zdrowie, samopoczucie i relacje z innymi – mówi Małgorzata Kowalewska, członkini zarządu Fundacji Orange.

 

Ilość i jakość

Z najnowszego raportu badania higieny cyfrowej dorosłych użytkowniczek i użytkowników internetu w Polsce, który przygotowały Fundacja Instytut Cyfrowego Obywatelstwa we współpracy z Fundacją Orange, wynika, że 54,5% badanych deklaruje, że spędza dużo czasu, korzystając z urządzeń ekranowych. Prawie 18% wprowadza ograniczenia, kiedy zauważy, że spędza go zbyt dużo. 41% zasypia bez telefonu w łóżku.

Badane osoby deklarują, że starają się monitorować też sposób używania technologii. Prawie 37% rezygnuje z gier, oglądania treści lub kont/profili w sieci, które źle na nich wpływają, np. powodują stres, gniew, negatywne myśli na swój temat. Jedna trzecia weryfikuje ważne dla siebie informacje z internetu, unikając dezinformacji.

Co ciekawe, większość respondentek i respondentów, bo prawie 76%, zauważyła w sieci obrażanie, nękanie lub hejtowanie innej osoby, ale tylko niespełna 15% z nich zawsze lub prawie zawsze zgłaszało takie sytuacje administratorom stron. Jednocześnie 47% badanych, kiedy publikuje w internecie zdjęcia lub informacje na temat innych osób, prosi ich wcześniej o zgodę. Nieco ponad 1/3 „zawsze lub prawie zawsze” sprawdza, czy nowe aplikacje żądają dostępu do infor­macji osobistych.

Pełne wyniki badania opublikowane zostały w raporcie „Higiena cyfrowa dorosłych użytkowniczek i użytkowników internetu w Polsce”.

RAPORT DO POBRANIA TUTAJ

Przeprowadzono je w 2024 roku. To ilościowe badanie przekrojowe (metodą CAWI), którym objęto 1000 osób dorosłych w wieku 18- 81 lat, które w dniu badania deklarowały korzystanie z urządzeń ekranowych i internetu.  Dzięki zastosowanemu podejściu uzyskano grupę badawczą, która odzwierciedla strukturę społeczeństwa i umożliwia generalizację wyników na populację Polski przy zachowaniu wysokiej wiarygodności i jakości danych.

Jest to już drugie ogólnopolskie badanie na ten temat, pierwszy raport opublikowany był w 2023 roku.

Nie przescrolluj życia

– Higiena cyfrowa dotyczy nas wszystkich i dobrze przyjrzeć się jej w kontekście osób dorosłych, bo to one modelują zachowania dzieci i młodzieży w tym kontekście – dodaje Małgorzata Kowalewska. Fundacja Orange poruszyła ten aspekt w swojej najnowszej kampanii pod hasłem „Nie przescrolluj życia”. W refleksyjnym spocie opowiada historię ojca, który ciągle wpatrzony w smartfon, traci ważne momenty z życia swojego dziecka. Scrollując ekran, „przewija” kolejne lata. Film składnia do refleksji o tym, czy częste korzystanie z urządzeń ekranowych nie przysłania innych ważnych aktywności i relacji w życiu.

ZOBACZ FILM KAMPANII „NIE PRZESCROLLUJ ŻYCIA”

Na stronie kampanii „Nie przescrolluj życia” znajdują się porady o tym, jak dbać o higienę cyfrową i na co zwrócić uwagę, aby zatroszczyć się o swój dobrostan.

Test Higieny Cyfrowej ICO

W diagnozie swoich nawyków pomóc może Test Higieny Cyfrowej przygotowany przez Instytut Cyfrowego Obywatelstwa. Każde pytanie wskazuje, o co warto zadbać w tym kontekście. Dotyczą kontrolowania czasu ekranowego, korzystania z ekranów przed snem czy podczas czynności wymagających skupienia i wspierają autorefleksję, która prowadzić może do podjęcia działań prozdrowotnych całej rodziny. Test dostępny jest za darmo na stronie cyfroweobywatelstwo.pl

_

Ogólnopolskie Badanie Higieny Cyfrowej Dorosłych 2024 stanowi element długofalowego projektu badawczo-edukacyjnego zainicjowanego i realizowanego przez Fundację „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa” i Fundację Orange w 2022 r., pod honorowym patronatem Dziekana Wydziału Nauk o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego prof. dr. hab. n. med. Mariusza Gujskiego. Celem tego projektu jest dostarczanie i propagowanie wiedzy o podejmowaniu przez dorosłych w Polsce chroniących zdrowie zachowań związanych z używaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych. W zespole badawczym znaleźli się: Magdalena Bigaj, dr hab. n. społ. Magdalena Woynarowska, prof. dr hab. n. med i n. o zdr. Mariusz Panczyk. Współautorem raportu był także dr n. społ. Szymon Wójcik. Recenzentem naukowym prac był prof. UAM dr hab. Jacek Pyżalski.

_

Fundacja Orange  od 2005 roku działa na rzecz rozwoju kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w świecie pełnym technologii. W jej projektach edukacyjnych wzięło udział łącznie prawie 650 tys. dzieci, a ponad 93 tys. nauczycieli_ek skorzystało ze szkoleń. Fundacja utworzyła 124 multimedialne świetlice w małych miastach i wsiach, które tylko w 2024 roku dostępne były dla 112 tys. osób. Prowadzi inicjatywy dla szkół, przedszkoli i lokalnych społeczności. Jest partnerem wielu działań na rzecz bezpieczeństwa i higieny cyfrowej. Wydaje raporty i publikacje, poradniki i scenariusze zajęć z dziećmi. www.fundacja.orange.pl.

Fundacja „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa” wspiera rozwój cyfrowego obywatelstwa, czyli świadomego
i odpowiedzialnego korzystania z przestrzeni cyfrowej i jej współtworzenia, prowadząc projekty badawcze
i edukacyjne. Swoimi działaniami Instytut obejmuje wszystkie grupy wiekowe, ucząc zasad higieny cyfrowej
w szkołach i miejscach pracy. Fundacja kieruje także działania do środowisk profesjonalistów, łącząc ludzi nauki, oświaty oraz twórców nowych technologii w międzysektorowych inicjatywach na rzecz promowania odpowiedzialnej cyfryzacji i społecznej odpowiedzialności branży nowo technologicznej. www.cyfroweobywatelstwo.pl

Młodzi przedstawiciele pokolenia „Z” wyraźnie zaznaczają swoją obecność na rynku pracy. Ich oczekiwania w tym obszarze różnią się jednak od tych, do których pracodawcy zdążyli się przyzwyczaić. Nie pozostaje im nic innego, niż starać się Zetki zrozumieć i próbować dostosować strategie do nowej rzeczywistości przez nie wyznaczonej. Nieco rozjaśnia te kwestie opublikowany raport z badania „Work War Z”, zrealizowany przez Enpulse i specjalistów ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów i Służbę Cywilną.

 

Badanie dotyczące opinii pokolenia „Z” na temat pracy i pracodawców, przygotowane i przeprowadzone przez Enpulse, Katedrę Teorii Zarządzania SGH oraz Instytut Finansów SGH wskazuje na co najmniej kilka ciekawych obszarów, nad którymi warto się pochylić.

O ile różne inne pokolenia jak „X” czy „Y” (milenialsi) są w dość zaawansowany sposób zdiagnozowane, a opracowania naukowe na ich temat można liczyć przynajmniej w tysiącach, to już pokolenie „Z” tak głębokiej analizy nie posiada. Pomimo tego, że to pokolenie „Z” szybko, wyraziście i aktywnie zaznacza swoją obecność na rynku pracy. Pogłębione badania nad tym, czego oczekują od pracodawcy, na jakich warunkach chcą się poświęcić delegowanym im zadaniom, czy co ich najbardziej motywuje są albo szczątkowe, albo zrealizowane na niewielkich próbach badawczych. W tym przypadku próba to ponad

11 000 wypełnionych ankiet, a gdyby liczyć również tych, którzy je zaczęli wypełniać, to ok. 14 000. To pozwala na próbę zrozumienia „Zetek”.

 

Gdyby starać się jakoś określić odmienność pokolenia „Z” od innych, to przede wszystkim to grupa młodych osób, która dorastała „podłączona do internetu” i z telefonem w ręku, nieznająca innych realiów komunikacyjnych. Środowisko cyfrowe, szybkie tempo zmian zachodzących choćby w technologiach, rozliczne spowolnienia gospodarcze i kryzysy ekonomiczne czy różnorodność społeczna i kulturowa to było podłoże kształtujących się przyszłych pracowników. Już tylko z tego powodu można przypuszczać, że ich motywacje są inne niż pozostałych pokoleń. Weryfikacja tych hipotez to klucz do lepszej współpracy, bardziej wydajnych zespołów, zmotywowanych, zadowolonych i szczęśliwszych pracowników. Badanie pokazuje, jak zmieniają się postawy i preferencje zawodowe pokolenia „Z” i pozwala na ich porównanie z wcześniejszymi generacjami i wskazanie kierunku, w którym zmienia się podejście do pracy.

 

Badanie podzielono na kilka obszarów, w ramach których respondenci wyrażali swoje opinie:

• preferowana praca i formy zatrudnienia,
• przełożony i miejsce pracy,
• motywacja i zaangażowanie,
• komunikacja i sposób wyrażania uznania dla pracowników,
• dobrostan i równowaga pomiędzy życiem prywatnym i pracą,
• łączenie nauki z pracą.

Gdyby chcieć podsumować, to pokolenie „Z” szczególną wagę przywiązuje do wysokości wynagrodzenia (47% wskazań). Z jednej strony, nie powinno to nikogo dziwić, jednak ciekawa jest skala takiej deklaracji. W zasadzie to dominujący motywator do podjęcia jakiejkolwiek pracy. Ciekawe jest także preferowanie stałych form zatrudnienia i etatu (74% wskazań). Można by się spodziewać, że raczej będzie to potrzeba swobody i wolności, tymczasem preferowana jest relatywnie mało elastyczna forma współpracy. Również ważne jest zachowanie równowagi pomiędzy pracą a życiem prywatnym, jednak to te dwa pierwsze czynniki są wskazywane jako szczególnie istotne. To, co szczególnie wyróżnia „Zetki”, to fakt, że głośno mówią o tym, co im się podoba, a co nie. Z tej perspektywy mogą stać się wkrótce głosem wszystkich pracowników, którzy jeśli nawet w niektórych obszarach uważają podobnie, to nie mają odpowiedniej śmiałości, by to artykułować i walczyć o swoje prawa. Najwyraźniej szykuje się pracodawcom ciekawy, merytoryczny, pracowity i zaangażowany partner, ale także partner wymagający, kształtujący rzeczywistość według własnego pomysłu i wskazujący na wszelkie bolączki i niedociągnięcia systemu i poszczególnych osób.

 

dr hab. Mikołaj Pindelski, prof. SGH,

Katedra Teorii Zarządzania, Kolegium Zarządzania i Finansów SGH