Inwestorów odstraszają nie stawki, a legislacyjny chaos. Jak projektować system podatkowy, który zapewni stabilne dochody publiczne, a jednocześnie nie będzie ograniczał napływu kapitału? – zastanawiali się uczestnicy panelu „Podatki w czasach globalnej rywalizacji. Czy Polska potrafi finansować państwo, nie tracąc firm, kapitału i technologii?”. Okazało się jednak, że to nie wysokość obciążeń podatkowych jest największą barierą dla inwestycji.
Dużo gorszymi problemami – jak wskazywali uczestnicy panelu – są: brak stabilnej legislacji i ciągnące się latami postępowania podatkowe.
Strategii firmy nie planuje się z kryształową kulą
„Choć nie spotkałem jeszcze przedsiębiorców, którzy mówili, że podatki są za niskie, to, szczerze mówiąc, nie spotykam tak wielu tych, którzy narzekają na to, że są za wysokie” – zauważył Marek Górski, prezydent Konfederacji Lewiatan. Wskazał, że kluczowym problemem z perspektywy przedsiębiorców i Konfederacji Lewiatan jest brak stabilności oraz przewidywalności prawa podatkowego. Podkreślał, że zmiany w podatkach są wprowadzane w pośpiechu pod koniec roku, co uniemożliwia firmom planowanie strategii i przygotowanie systemów księgowych na kolejny okres rozliczeniowy.
Wtórował mu Paweł Wideł, prezes Związku Pracodawców Motoryzacji i Artykułów Przemysłowych, który wskazywał, że duże firmy unikają inwestowania w niepewnych jurysdykcjach i choć Polska – ze względu na członkostwo w UE i NATO – postrzegana jest jako bezpieczne miejsce do zainwestowania kapitału, to firmy w naszym kraju nadal borykają się z niepewnością podatkową, czego przykładem jest brak wiedzy o stawkach podatkowych obowiązujących po 1 stycznia 2027 roku. Paweł Wideł podkreślił, że duże inwestycje planowane są na wiele lat do przodu, a trudno to robić w kraju, w którym przepisy mogą zmienić się z dnia na dzień.
Przedsiębiorca, który się sparzy, nie zaryzykuje drugi raz
Monika Dziedzic, radca prawny, partner w kancelarii Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy, wskazywała, że w swojej praktyce wielokrotnie spotykała się z sytuacją, gdy niestabilne przepisy i ciągnące się latami postępowania zniechęcały firmy do ponownego zainwestowania w Polsce. Jako przykład podała zmianę w podejściu do podatku u źródła. Przez wiele lat obowiązywała jednolita wykładnia przepisów, która w 2022 r. uległa istotnej zmianie, dotyczącej również zobowiązań sprzed tej daty. A zatem wiele firm musiało dopłacić podatek i to po tym, jak przeprowadzono w nich ciągnące się czasem latami kontrole. „Potem firmy szły do sądu, a to dodatkowe kilka lat. W tym czasie muszą podejmować decyzję: czy coś jeszcze w Polsce inwestować, czy się rozwijać” – wskazywała prawniczka. Często uznawały, że to za duże ryzyko i wycofywały się z naszego kraju.
Spór o dłuższe vacatio legis
Gorącą dyskusję wzbudziła kwestia nowelizacji, która wymuszałaby co najmniej sześciomiesięczne vacatio legis dla zmian podatkowych. Jarosław Neneman, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, wskazywał, że sceptycznie podchodzi do tego projektu. Choćby dlatego, że i tak w każdej ustawie można wprowadzić odrębne przepisy dotyczące wejścia w życie. Zapewnił jednocześnie, że podatników, w tym przedsiębiorców, czeka wkrótce wiele korzystnych zmian – jak choćby: uregulowanie czynności sprawdzających, rozpatrywanie wątpliwości na korzyść podatnika czy też wprowadzenie zasady milczącej zgody w wielu procedurach podatkowych.
Marek Górski nie podzielił natomiast argumentów wiceministra w kwestii noweli wprowadzającej sześciomiesięczne vacatio legis dla przepisów podatkowych. „My, jako Konfederacja Lewiatan, nie będziemy w tej sprawie ustępować. Uważam, że to jest jeden z ważniejszych projektów” – podkreślił. Podsumowując, wskazał też, że deregulacja, którą planuje ministerstwo, nie powinna być procesem jednorazowym, lecz stałą usługą, zawsze bowiem pojawiać się będą nowe przepisy mogące stanowić zbędne bariery dla rozwoju przedsiębiorczości w Polsce.
W panelu wzięli udział:
- Marek Górski, prezydent, Konfederacja Lewiatan
- Monika Dziedzic, partner, MDDP
- Jarosław Neneman, podsekretarz stanu, Ministerstwo Finansów
- Paweł Wideł, prezes, Związek Pracodawców Motoryzacji i Artykułów Przemysłowych
Moderacja: Przemysław Pruszyński, Konfederacja Lewiatan
