Nowoczesna infrastruktura transportowa to fundament rozwoju gospodarczego, atrakcyjności inwestycyjnej i jakości życia. Rozwój kolei dużych prędkości, modernizacja połączeń i budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego mogą zmienić mobilność w Polsce i wzmocnić konkurencyjność kraju – podkreślali uczestnicy panelu „Infrastruktura, która zmienia kraj: kolej w centrum polskiej transformacji”.
– W tym roku przewieziemy ponad 100 mln pasażerów, czyli o 45 proc. więcej niż w 2023 roku. Wpływa na to kilka czynników. Rozwinęliśmy ofertę i zwiększyliśmy liczbę połączeń – krajowych o 50 proc., a zagranicznych o 100 proc. Zmieniamy także rozkład jazdy. Na przykład od grudnia pociągi z Warszawy do Gdańska będą kursować co pół godziny, a podróż na tej trasie potrwa 2 godziny i 18 minut. Komfort podróży stale rośnie dzięki nowoczesnemu taborowi i modernizacji dworców kolejowych. PKP Intercity podpisało kontrakty na zakup nowego taboru o wartości 20 mld zł, który ma być dostarczany w latach 2030–2031 – powiedział Janusz Malinowski, prezes zarządu PKP Intercity.
– W ostatnich latach udało się znacząco zwiększyć liczbę połączeń kolejowych. W sezonie 2023/2024 było ich 400, natomiast obecnie liczba ta wzrośnie do 622. Postępuje również modernizacja infrastruktury – odnowiono już 150 dworców, a do 2030 r. remont przejdzie kolejnych 80. Na inwestycje w tabor i infrastrukturę kolejową jest przewidzianych 50 mld euro – podkreślił Alan Beroud, prezes zarządu PKP SA,
Zdaniem Berouda istotnych zmian wymagają jednak przewozy towarowe, które w jego ocenie stały się zakładnikiem polityki klimatycznej UE. Kolej towarowa straciła konkurencyjność. Prezes PKP SA zaapelował o przeznaczenie części środków pochodzących z systemu handlu uprawnieniami do emisji CO₂ (ETS) na wsparcie tego segmentu rynku. Jak zaznaczył, branża nie obawia się konkurencji ze strony samochodów elektrycznych, potrzebuje jednak pomocy finansowej, która pozwoli jej przejść przez okres transformacji.
Dariusz Joński, poseł do Parlamentu Europejskiego, poinformował, że w propozycji kolejnego budżetu Komisja Europejska zakłada podwojenie wydatków na transport, który ma stać się jednym z priorytetów UE. Wśród planowanych inicjatyw znalazło się połączenie wszystkich europejskich stolic siecią kolei dużych prędkości po 2040 r. Kolejnym celem jest wprowadzenie jednego, wspólnego biletu kolejowego obowiązującego w całej Europie. Realizacja tego projektu będzie jednak dużym wyzwaniem, ponieważ wymaga porozumienia między przewoźnikami działającymi w poszczególnych krajach. Joński zaznaczył również, że jeszcze w tym roku planowane jest pozyskanie 400- 500 mln zł z dotychczasowego budżetu Unii Europejskiej na rozwój kolei dużych prędkości.
Krzysztof Kwiatkowski, senator RP, zapewnił, że finansowanie inwestycji kolejowych nie powinno stanowić problemu. Podkreślił, że rozwój kolei pozostaje jednym z priorytetów. Poinformował również, że w Senacie znajduje się już projekt ustawy, której celem jest przyspieszenie realizacji inwestycji poprzez skrócenie terminów oraz uproszczenie i usprawnienie procedur.
Panel moderował: prof. Michał Wolański, dyrektor Instytutu Infrastruktury, Transportu i Mobilności, SGH