Kończy się czas bezzwrotnych grantów z Unii Europejskiej. O tym jak poradzić sobie z realizowaniem projektów na nowych zasadach, rozmawiali uczestnicy czwartkowego panelu podczas 15. edycji Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie.
Poseł do Parlamentu Europejskiego Janusz Lewandowski zaczął od optymistycznego stwierdzenia, że projekt następnego unijnego budżetu jest dla Polski korzystny. Jednocześnie wskazał, że Europa mierzy się z zagrożeniem militarnym, a także perspektywą spłacania długu po pandemii. Będzie to oznaczało spore wydatki począwszy od 2028 roku. Polityk podkreślił, że wobec zmieniających się zasad finansowych w Unii, trzeba się będzie oswajać z instrumentami zwrotnymi.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michał Baranowski mówił o potrzebie prowadzenia polityki przemysłowej. Ma to być odpowiedź na politykę państw, które używają nierynkowych narzędzi. Efektem takich działań jest deindustrializacja Europy.
Kierownik zespołu gospodarki światowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym Marek Wąsiński odniósł się do zmieniających się zasad finansowania w Unii Europejskiej. Powiedział, że o pieniądze unijne będzie coraz trudniej, co wymaga większej aktywności od tych, którzy się o nie starają. Podkreślił, że polskie przedsiębiorstwa powinny mieć większy apetyt na ryzyko. Powinny być też bardziej aktywne i częściej składać wnioski o środki unijne na rozwoju i skalowanie przedsiębiorstwa.
Także dyrektor warszawskiego biura Europejskiego Banku Inwestycyjnego Piotr Michałowski powiedział, że w przyszłości dotacji unijnych będzie coraz mniej. Dodał, że ograniczona będzie też możliwość finansowania z budżetu państwa. Jako przykład wskazał budowę bazy wojskowej na Litwie, w sfinansowaniu której uczestniczył EBI. Piotr Michałowski powiedział, że projekt jest realizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, a zaciągnięty dług prawdopodobnie nie zostanie wykazany w budżecie państwa.
Wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Katarzyna Majewska zwróciła uwagę na problem niskiego wykorzystania prywatnych pieniędzy na inwestycje. Zauważyła, że barierą jest niewielka skłonność do podejmowania ryzyka. Jednocześnie wskazała, że angażowanie środków prywatnych staje się możliwe dzięki programom emerytalnym – takim jak PPK, IKZE oraz IKE.
Natomiast zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Małgorzata Szafoni mówiła o liczonych w bilionach inwestycjach w energetykę. Także tutaj, jak podkreśliła, środki publiczne nie wystarczą. To oznacza, że trzeba szukać innych rozwiązań, żeby mierzyć się z tymi wyzwaniami. Małgorzata Szafoni powiedziała, że środki publiczne mogą pobudzać wykorzystanie środków prywatnych.
Uczestnicy dyskusji:
- Michał Baranowski, podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju i Technologii
- Janusz Lewandowski, poseł, Parlament Europejski
- Katarzyna Majewska, wiceprezes, Polski Fundusz Rozwoju
- Piotr Michałowski, dyrektor biura, Europejski Bank Inwestycyjny w Polsce
- Małgorzata Szafoni, zastępca prezesa zarządu, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
- Marek Wąsiński, kierownik zespołu gospodarki światowej, Polski Instytut Ekonomiczny
Moderacja: Prof. Mariusz-Jan Radło, kierownik Katedry Globalnych Współzależności Gospodarczych, SGH.
