Jakiej przyszłości chcą młodzi ludzie? Co sprawia, że czują się współtwórcami życia społecznego? Jak szkoły, samorządy, instytucje publiczne i media mogą budować z nimi relacje oparte na zaufaniu? Wokół tych pytań fundacja Centrum Innowacyjnej Edukacji zorganizowała cykl debat „Youth Voice Poland 2026: Czy ktoś nas słucha?”. Jego celem było stworzenie przestrzeni, w której głos młodego pokolenia staje się punktem wyjścia do rozmowy o konkretnych zmianach.
Cykl objął cztery miasta: Warszawę, gdzie spotkanie odbyło się 22 września, Kraków — 28 września, Białystok — 2 października oraz Gdańsk — 5 października 2026 roku. Do udziału zaproszono 150 osób w wieku 16–24 lata, a także ekspertów, naukowców i dziennikarzy. Projekt realizowany we współpracy z organizacjami społecznymi, samorządami i partnerami biznesowymi połączył dwie perspektywy: wpływ młodzieży na życie publiczne oraz rolę środowiska cyfrowego w kształtowaniu postaw obywatelskich.
Punktem wyjścia były wyniki raportu Fundacji CBOS „Młodzież 2025”. Aż 46% uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych oceniało, że sytuacja w Polsce zmierza w złym kierunku, a jedynie 10% postrzegało kierunek zmian pozytywnie. Jednocześnie 32% badanych nie potrafiło ocenić funkcjonowania demokracji w Polsce, a tylko 26% wskazywało partię, która była im najbliższa. Dane te otworzyły rozmowę o zaufaniu, poczuciu sprawczości i warunkach sprzyjających zaangażowaniu młodych w sprawy wspólne.
W Krakowie i Białymstoku osią debat było pytanie o to, jak budować instytucje, które słuchają młodzieży i umożliwiają jej współdecydowanie. Rozmowy dotyczyły szkoły, samorządu i administracji publicznej oraz możliwości działania na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Ważnym zagadnieniem było przejście od zapraszania młodych do wyrażania opinii do tworzenia warunków, w których ich udział może przekładać się na decyzje.
Warszawa i Gdańsk skoncentrowały się na komunikacji i odpowiedzialności w świecie cyfrowym. Media społecznościowe są przestrzenią poznawania świata, poszukiwania autorytetów i kształtowania poglądów. Według raportu „Młodzież 2025” aż 40% badanych uczniów nie potrafiło określić swoich poglądów na osi lewica–centrum–prawica, wobec 13% dorosłych. Ta różnica stała się punktem wyjścia do pytań o język komunikacji publicznej, wiarygodność informacji i sposoby docierania do młodego pokolenia.
Tematyka spotkań obejmowała odpowiedzialność platform cyfrowych, twórców internetowych, mediów i instytucji publicznych za jakość debaty. Istotne miejsce zajęła również rola szkół i uczelni w rozwijaniu krytycznego myślenia, samodzielnej oceny źródeł oraz odporności na przekazy wzmacniające polaryzację.
Podczas debaty warszawskiej młodzi uczestnicy i uczestniczki sformułowali konkretne oczekiwania dotyczące relacji i wpływu na swoje otoczenie. Jedna z rekomendacji wskazuje na potrzebę otwarcia szkoły na życie społeczne młodzieży: „Chcemy, by szkoła była miejscem spotkania społecznego, gdzie możemy budować relacje również po lekcjach i”. To postulat do szkół, by zapewniały przestrzeń do wspólnego spędzania czasu, rozwijania inicjatyw i budowania więzi.
Inna rekomendacja dotyczy jakości dialogu z osobami podejmującymi decyzje: „Jeśli decydenci proszą nas o opinię, chcemy, by szczerze wzięli ją pod uwagę i informowali nas, co uwzględnią, a czego nie i dlaczego”. Młodzi oczekują uważnego rozpatrzenia ich propozycji oraz informacji zwrotnej, która pozwala zrozumieć podjęte decyzje. Tak rozumiana konsultacja buduje zaufanie i wzmacnia przekonanie, że zaangażowanie młodzieży ma sens.
Raport „Youth Voice Poland 2026: Czy ktoś nas słucha?” zbiera wnioski z czterech debat oraz wypracowane podczas nich rekomendacje. Jego zakres odpowiada dwóm głównym obszarom cyklu: budowaniu zaufania i sprawczości młodzieży oraz tworzeniu wiarygodnej, angażującej komunikacji w przestrzeni publicznej i cyfrowej. Rekomendacje są skierowane do szkół, samorządów, administracji krajowej, mediów i platform cyfrowych — podmiotów, które wpływają na codzienne doświadczenia młodych ludzi i ich możliwości uczestnictwa w życiu społecznym.
Publikacja ma przenieść rozmowę z sal debat do środowisk, w których zapadają decyzje. Jej prezentację zaplanowano Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie oraz w Parlamencie Europejskim podczas New Education Forum 18-19 listopada br, aby perspektywa młodych uczestników i uczestniczek mogła wybrzmieć także na poziomie europejskim.
„Dla młodych ludzi TikTok jest dziś nie tylko miejscem rozrywki, ale również przestrzenią ekspresji, zdobywania wiedzy i udziału w rozmowie o świecie. Coraz częściej znajdują tu informacje o sprawach społecznych i bieżących wydarzeniach. Zależy nam, by tworzyć odpowiednie do tego środowisko: wiarygodne, bezpieczne i zapraszające co z kolei pozwoli, by głos młodych był słyszalny szerzej, nie tylko online. Cieszymy się, że możemy wspierać Fundację Centrum Innowacyjnej Edukacji w realizacji projektu „Youth Voice Poland 2026”, który wsłuchuje się w głos młodzieży, przekłada ich postulaty na konkretne rekomendacje i przenosi je do miejsc, w których zapadają decyzje” – mówi Łukasz Gabler odpowiadający w TikToku za politykę publiczną w regionie CEE.
Wsparcie TikToka dla inicjatywy wpisuje się w potrzebę rozwijania świadomego uczestnictwa młodych ludzi w życiu społecznym oraz dialogu o odpowiedzialności platform cyfrowych. Debaty i rekomendacje tworzą przestrzeń do lepszego poznania potrzeb młodego pokolenia i wspólnego poszukiwania sposobów wzmacniania krytycznego myślenia oraz wiarygodnej komunikacji.
„Interesuje nas to, co młodzież myśli o swojej przyszłości, o Polsce i o instytucjach” — mówi Joanna Bochniarz, prezeska Fundacji Centrum Innowacyjnej Edukacji. Tę intencję odzwierciedla cały cykl: stworzyć przestrzeń do uważnego słuchania i wspólnego poszukiwania rozwiązań, które wzmacniają udział młodego pokolenia w kształtowaniu przyszłości.
