Debata „Biznes idzie do sądu” skupiła się na zagrożeniach i wyzwaniach, jakie niesie ze sobą prowadzenie sporów sądowych w Polsce i na arenie międzynarodowej, ze szczególnym uwzględnieniem Ukrainy. Kluczowym tematem była rola alternatywnych metod rozwiązywania sporów, takich jak mediacja i arbitraż, które mogą odciążyć przedsiębiorców, oferując szybsze i bardziej elastyczne rozwiązania w porównaniu do sądów powszechnych.
Mediacje i arbitraż jako alternatywy wobec tradycyjnych procesów sądowych zostały przedstawione jako efektywne narzędzia, które przedsiębiorcy powinni częściej rozważać. Podkreślono, że przeniesienie spraw do arbitrażu nie zawsze oznacza wzrost kosztów, a czas rozwiązania sporów w arbitrażu jest znacząco krótszy niż w sądzie powszechnym. Arbitraż daje stronom wpływ na wybór arbitrów, co przekłada się na większą kontrolę nad procesem i jakością orzeczeń. Mediacje, choć nieco mniej prestiżowe, odznaczają się dużą skutecznością – 90 proc. z nich kończy się ugodą, a proces trwa średnio 5 miesięcy.
W kontekście polsko-ukraińskich sporów zabrał głos Paweł Dziekoński z FAKRO, który pozytywnie ocenia współpracę z ukraińskim wymiarem sprawiedliwości. Podkreślono, że możliwość skierowania roszczeń wobec państwa ukraińskiego to brak odpowiedniej ochrony. Większe obawy budzi sytuacja prawna w Polsce, gdzie przedsiębiorcy wciąż napotykają trudności związane z opóźnieniami w sądach oraz niepewnością związaną z brakiem regulacji statusu sędziów, co blokuje dostęp do funduszy unijnych.
Costas Frangeskides poruszył temat roszczeń odszkodowawczych związanych z sankcjami wobec Rosji. Opisał swoje doświadczenia związane z immunitetem państwowym, który może stanowić barierę w dochodzeniu roszczeń przeciwko Federacji Rosyjskiej. Ważnym aspektem są również wyroki rosyjskich sądów arbitrażowych, które mogą być wykorzystywane jako narzędzia w sporach międzynarodowych, choć często mają na celu ochronę rosyjskich interesów.
Agnieszka Siedlecka-Andrychowicz z Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan zwróciła uwagę na brak świadomości przedsiębiorców na temat arbitrażu i mediacji jako alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Często nie wiedzą oni, że mają możliwość wskazania sądu polubownego w umowach, co daje im większą kontrolę nad procesem. Dodatkowo, choć arbitraż bywa postrzegany jako drogi, w rzeczywistości jest on często szybszy i bardziej efektywny niż procesy sądowe, które mogą trwać nawet kilka lat.
Mariusz Haładyj, prezes Prokuratorii Generalnej RP, zwrócił uwagę na rosnącą popularność mediacji w Polsce. Mediacje są szczególnie efektywne w dużych, kosztownych sporach, a ich sukces wynika z bezpośredniego zaangażowania zarządów firm, które dążą do szybkiego rozwiązania konfliktu.
Podsumowując, dyskusja ukazała potrzebę dalszej promocji alternatywnych metod rozwiązywania sporów wśród polskich przedsiębiorców oraz wskazała na istniejące luki systemowe, zarówno w Polsce, jak i w międzynarodowych mechanizmach prawnych, które utrudniają sprawne rozwiązywanie konfliktów na globalnym rynku.
Uczestnicy:
Paweł Dziekoński, wiceprezes, Grupa FAKRO
Costas Frangeskides, Wordley Partner
Mariusz Haładyj, prezes Prokuratorii Generalnej RP
Agnieszka Siedlecka-Andrychowicz, dyrektorka, Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan
Moderacja: Katarzyna Bilewska, profesor, partner, kancelaria BLSK.
