Europa w obecnej sytuacji geopolitycznej stoi przed ogromnym wyzwaniem. Wojna w Ukrainie uświadomiła nam, jak bardzo nasz kontynent w dziedzinie obronności jest zależny od innych mocarstw. Jak dobrze zorganizować wspólny europejski system obronności? Jak wyglądają obecne plany Unii Europejskiej w tej dziedzinie? O tym rozmawiali goście piątkowego panelu Autonomia Strategiczna Europy na Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie.
Redaktor naczelny Kultury Liberalnej Jarosław Kuisz na początku rozmowy zwrócił uwagę na to jak różnie postrzegana jest inwazja Rosji na Ukrainę. – Są cztery jednoczesne interpretacje. Pierwsza, nasza, polska, domagająca się natychmiastowych działań, narracja alarmistyczna. Druga się z tym nie zgadza, pojawia się w krajach Europy Zachodniej, mówi o tym, że część winy za to co się stało spoczywa na nas, że można skłonić Kijów do pokoju za wszelką cenę. Kolejne dwie to interpretacja rosyjska, która rozchodzi się po świecie, mówiąca że Rosja tylko się broni przed ekspansywnym zachodem oraz interpretacja globalnego południa, gdzie mnóstwo krajów uważa, że to jest odległa od nich wojna białych ludzi, bijących się między sobą zamiast zajmować się swoimi sprawami – mówił podczas panelu na EFNI Jarosław Kuisz.
Główną dyskutowaną sprawą było to jak sprawić, żeby Europa rozwinęła swoje zdolności produkcyjne w dziedzinie obronności. – Dziś Europa 80 proc. swoich środków na obronę wydaje poza własnym kontynentem. We wszystkich rządach ustanowiono polityczny kierunek, by inwestować więcej w obronność. Naszym priorytetem jest zabezpieczyć Europę na przyszłość. Ale to wciąż jest wola polityczna, deklaracja. Tymczasem niezmiennie utrzymujemy te same limity dla naszego przemysłu obronnego – mówił Pietro De Lotto, przewodniczący Komisji Konsultacyjnej ds. Przemian w Przemyśle (CCMI) Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.
– Plany europejskie brzmią trochę jak żart. Przypomnijmy, że niedawno tylko sama Polska podpisała kontrakt na dostawę 96 śmigłowców szturmowych Apache na kwotę 10 miliardów dolarów. To dziesięć razy większa kwota niż ta planowana przez Unię Europejską. W takim układzie chyba lepiej od razu zainwestować w fabrykę białych flag – stwierdził Maciej Witucki, prezydent Konfederacji Lewiatan. – Ja wciąż mam nadzieję, że pewien wstrząs nastąpi, ponieważ bezpieczeństwo zrobiło się modne, w Brukseli jest odmieniane przez wszystkie przypadki. Trzeba to wykorzystać – powiedział Maciej Witucki.
– Jeżeli chcemy podnieść konkurencyjność, musimy skupić się na logistyce i eksploatacji. Produkcja części, łańcuch dostawców, powinny być europejskie – mówił Grzegorz Szczęśniak, prezes Szczęśniak Pojazdy Specjalne. – Dzięki temu, w przypadku jakiegoś konfliktu, jesteśmy niezależni autonomicznie. Patrząc po przykładach Korei Południowej czy Turcji najpierw zacznijmy oferować innym komponenty po to, żeby później oferować im już kompletne systemy. Podam przykład. Kupujemy dziś produkty koreańskie, tymczasem produkująca je firma wcześniej specjalizowała się w tworzeniu komponentów dla Lockheed Martin – zaznaczył Grzegorz Szczęśniak.
Kacper Grzesiak, dyrektor finansowy ICEYE przedstawił swoją firmę jako dobry przykład tego, jak w Europie można stać się dużym graczem w światowym przemyśle obronnym. – Nasza firma została założona przez Polaka, który wyjechał do Finlandii i tam ją rozwinął do skali globalnej. Pokazujemy, że można iść do przodu. Kooperacja, jaką mamy ze Stanami Zjednoczonymi przez ostatnie dwa lata konfliktu jest ogromna. Mimo że Amerykanie przekazują środki, to właśnie my dostarczamy produkty – powiedział Kacper Grzesiak, dodając że ICEYE umieściła na orbicie już około 40 satelitów radarowych do obserwacji Ziemi.
W rozmowie udział wzięli: Pietro De Lotto, przewodniczący Komisji Konsultacyjnej ds. Przemian w Przemyśle (CCMI), Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Kacper Grzesiak, dyrektor finansowy ICEYE, Jarosław Kuisz, redaktor naczelny Kultury Liberalnej, UW, LibMod, Grzegorz Szczęśniak, prezes Szczęśniak Pojazdy Specjalne oraz Maciej Witucki, prezydent Konfederacji Lewiatan. Panel prowadził dziennikarz TVP INFO Maciej Zakrocki.
