W dzisiejszym świecie, ochrona środowiska stała się pilnym problemem, który wymaga działań na różnych poziomach społeczeństwa i polityki. Zmiany klimatyczne zmuszają Unię Europejską do intensyfikacji wysiłków w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych i promowania zrównoważonego rozwoju. Fit for 55, który jest częścią Zielonego Ładu, ma na celu przekształcenie gospodarki europejskiej w bardziej ekologiczną i odporną na zmiany klimatyczne. Rozmawiając z marszałkiem województwa pomorskiego, Mieczysławem Strukiem, omówimy jak te inicjatywy wpływają na region i jakie działania podejmuje się lokalnie, aby wesprzeć cele ekologiczne UE.
Panie Marszałku, jesteśmy tuż przed Europejskim Forum Nowych Idei, gdzie ludzie z różnych dziedzin od świata biznesu po kulturę rozmawiają o rozwoju. Zarówno globalnym jak i lokalnym. Jak wpisuje się w te rozmowy temat ekologii, a szczególnie Fit for 55?
Temat ekologii, szczególnie w kontekście Fit for 55, jest niezmiernie istotny dla lokalnych samorządów, włącznie z naszym województwem. Fit for 55 zakłada ambitny cel redukcji emisji CO2 aż o 55% do 2030 roku w porównaniu do stanu z roku 1990. Wymaga to zaangażowania nie tylko wszystkich szczebli administracji, od krajowego po lokalny, ale również inicjatywy idącej od biznesu i mieszkańców. Pomorze, dzięki swoim naturalnym walorom, znajduje się w korzystnej pozycji, jednakże ciągle pracujemy nad doskonaleniem naszych praktyk i rozwiązań.
Najbardziej chodliwym tematem związanym z ekologią, zwłaszcza w Polsce, związanym, jest produkcja energii elektrycznej. Jak to wygląda w naszym regionie?
Przede wszystkim cieszymy się z pozytywnych statystyk. Pomorze wyróżnia się niższym (ponad 14%) ogólnym zużyciem energii elektrycznej na mieszkańca w porównaniu ze średnią krajową. Podobnie zużycie energii elektrycznej na mieszkańca w gospodarstwach domowych, zarówno w miastach, jak i na obszarach wiejskich, także jest niższe od średniej krajowej. Co więcej, dynamiczny rozwój energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii przyczynił się do znaczącej poprawy w kierunku samowystarczalności energetycznej regionu.
A jak wygląda stan produkcji energii z OZE?
Optymizmem napawa również stan produkcji z odnawialnych źródeł. Pomorze osiągnęło już ambitny cel na 2030 rok. W 2022 roku prawie 64% energii elektrycznej produkowanej w regionie pochodziło ze źródeł odnawialnych, co oznacza, że czysta energia zaspokajała prawie 45% zapotrzebowania. W porównaniu z celem Fit for 55, który wynosi 40%, oraz średnią krajową na poziomie 22%, nasze osiągnięcia są imponujące.
Jednak niezależność energetyczna to również istotny aspekt, nad którym nieustannie pracujemy. Obecnie nasza produkcja energii elektrycznej pokrywa około 70% zapotrzebowania regionu. Celem projektów, na czele z Offshore Wind, którego produkcja ma osiągnąć prawie 6 GW do 2030, jest uzyskanie samowystarczalności energetycznej oraz zmniejszenie udziału paliw kopalnych w produkcji energii elektrycznej. Innym projektem, który w przyszłości może wspomóc nas w realizacji wyznaczonych celów jest budowa elektrowni atomowej. Należy jednak podkreślić, że takie inicjatywy wymagają czasu, a naszym priorytetem jest zapewnienie, aby zostały one odpowiednio zintegrowane z potrzebami mieszkańców i regionu.
Jeśli chodzi o wspomnianą elektrownie jądrową, to niedawno rozpoczęły się pogłębione prace geologiczne, koniec budowy zaplanowany jest na 2039 rok. Jaką rolę pełni ten rodzaj energii w kontekście regionu?
Przede wszystkim znacznie pomoże nam ona w osiągnięciu założonych celów. OZE świetnie działają w kontekście naszego regionu, natomiast nawet na Pomorzu potrzebne jest dla nich bardziej stabilne uzupełnienie. Tutaj wkracza energia jądrowa, która jest znacznie czystsza od tej pozyskiwanej z paliw kopalnych, jednocześnie nie jest zależna od warunków pogodowych. To naprawdę wielki krok w kontekście polskiej energetyki i transformacji ekologicznej. Jako Pomorzanin cieszę się, że zostanie on postawiony właśnie u nas, a konkretniej w Choczewie. Cieszy mnie też to, że jesteśmy coraz bliżej tego cel.
Jak wygląda nasza przyszłość w zakresie rozwiązań ekologicznych i rozwoju regionu?
Już teraz wprowadzamy ważne zmiany. Rozbudowujemy Pomorską Kolej Metropolitalną. Jej modernizacja i elektryfikacja mają zredukować ruch samochodowy. Miasta w regionie wymieniają pojazdy transportu publicznego na elektryczne, co przyczynia się do osiągnięcia postawionych celów.
W przyszłości, kluczowe będzie kontynuowanie zrównoważonego rozwoju. Potwierdzają to inicjatywy takie jak powstanie trzech centrów na Politechnice Gdańskiej związanych z ekologią: EkoTech, Centrum Morskiej Energetyki Wiatrowej oraz Centrum Technologii Wodorowych. Z ich wsparciem możemy osiągnąć nasze cele oraz stanąć na czele innowacyjnych rozwiązań ekologicznych.
Dziękujemy za rozmowę.
