Światowy porządek, który jeszcze kilka lat temu wydawał się nie do zmiany, zmienia się na naszych oczach. Wojna przy naszej granicy, blackout czy powodzie to tylko część zagrożeń z którymi musimy się mierzyć. Państwo ma swoje procedury, a w sytuacji kryzysu, trzeba zacząć od siebie. Odporność zaczyna się od własnego domu, kluczowe jest to, by obywatel zadbał o siebie przez pierwsze 24 do 72 godzin. W czasie jesiennej edycji EFNI goście panelu omówili najlepsze ścieżki edukacji, możliwości współpracy oraz sposoby na zminimalizowanie skutków kryzysów.
Słowo bezpieczeństwo przez wiele lat było mocno ignorowane, głównie dlatego, że z tego sektora w biznesie nie było widać stopy zwrotu. Wszystko zmieniło się w 2022 roku. Wtedy pierwsze obudziło się społeczeństwo obywatelskie, organizacje pozarządowe, samorządy, a na końcu rząd. Od dłuższego czasu alarmujemy, że najważniejsze jest, by móc samemu przetrwać przez pierwsze godziny – mówił Zbigniew Muszyński, dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Jednocześnie przyznał, że pod względem energetycznym w dużej mierze jesteśmy zależni od tego, co dzieje się na Wybrzeżu. Co ważne, od stycznia 2027 roku ma powstać Centrum Bezpieczeństwa Morskiego, które ma zbierać wszystkie informacje dotyczące bezpieczeństwa na Bałtyku i rejonów nadmorskich.
Smutnym spostrzeżeniem przedstawionym podczas debaty był fakt, że straż pożarna zrobiła przegląd wszystkich miejsc traktowanych jako schrony, a prawie nic nie nadawało się do użytku. Po pierwszych ocenach powstała aplikacja „gdzie się ukryć”, teraz jest przygotowana aktualizacja razem z drogami dojścia.
Jeśli chodzi o Gdańsk i działania edukacyjne, miasto prowadzi co roku ćwiczenia m.in. powodziowe, dotyczące cyberataków czy ataków dronowych. Pod lupą jest też bezpieczeństwo energetyczne. „Próbujemy na terenie miasta wprowadzić takie elementy, które będą nas uniezależniały od dostaw prądu z zewnątrz. Mamy coraz więcej instalacji fotowoltaicznych, ale mamy również port czystej energii” – mówiła Joanna Pińska, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w Gdańsku. W tym roku zaczął się też duży cykl szkoleń dla mieszkańców, który pokazuje w jaki sposób reagować, gdzie szukać informacji, do tej pory odbyło się kilkadziesiąt takich szkoleń. Ważnym elementem są też spotkania sąsiedzkie, wszystko po to, żeby się lepiej poznać.
Z kolei Tomasz Sawko, dyrektor Sektora Klientów Strategicznych, Obronności i Bezpieczeństwa, Orange Polska przyznał, że „łączność istnieje wokół nas i często jej nie zauważamy jak długo dobrze działa.” Jednocześnie dodał, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jak odporna jest sieć, bo wszystko zależy od rodzaju ataku. Jak przyznał ekspert, jeśli dojdzie do kilku ataków naraz nie mamy co liczyć, że wszystko będzie działało. „Wiemy, że odporność kosztuje (…) oczekiwalibyśmy, żeby to było mądre podejście, które w sposób zrównoważony rozkłada ten ciężar inwestycyjny pomiędzy strony, które chcą uczestniczyć w tym przedsięwzięciu” – mówił Tomasz Sawko.
W panelu wzięli udział:
- Joanna Pińska, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w Gdańsku,
- Zbigniew Muszyński, dyrektor, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
- Tomasz Sawko, dyrektor Sektora Klientów Strategicznych, Obronności i Bezpieczeństwa, Orange Polska
Moderacja: Karol Sobczak, prezes, Związek Pracodawców Przemysłu Obronnego Konfederacji Lewiatan