Nowa architektura wzrostu. Skąd brać przewagi konkurencyjne w zmieniającym się świecie?

Mniej regulacji, więcej kapitału na giełdzie i lepsze wykorzystanie nowoczesnych technologii, zwłaszcza w średnich i małych firmach – to według uczestników jesiennej edycji EFNI 2026, niektóre z zaleceń mogących poprawić atrakcyjność inwestycyjną Polski i Europy.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michał Jaros powiedział, że nie mogąc być liderem w każdym obszarze, Europa powinna specjalizować się w wybranych dziedzinach. Zauważył, że obecnie na Starym Kontynencie brakuje firm produkujących zaawansowane urządzenia elektroniczne. Wskazał też na braki w zakresie półprzewodników. Michał Jaros podkreślił, że stawką jest nie tylko rozwój gospodarczy, ale też bezpieczeństwo – na przykład podczas korzystania ze smartfona. Powiedział, że chce mieć pewność, iż to jest jego telefon oraz że nikt z zewnątrz nie ma do niego dostępu.

Wiceprezes wykonawcza do spraw Europy w firmie ExxonMobil Alice Wells powiedziała, że obecnie Europa nie jest konkurencyjna wobec Ameryki Północnej i Chin. Zwróciła uwagę, że efektem jest spadek inwestycji ExxonMobil od 2015 roku z 2,5 miliarda do 700 milionów rocznie. Dodała, że firma zamknęła 12 zakładów chemicznych i rafinerii. Alice Wells podkreśliła jednak, że Polska może wykorzystać swoje położenie na skrzyżowaniu łańcuchów dostaw.

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego i przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego Jacek Jastrzębski mówił o niewielkiej popularności rynku kapitałowego w Europie, a zwłaszcza w Polsce. Wskazał, że tam można znaleźć finansowanie niezbędnych inwestycji. Analizując powody takiej sytuacji, Jacek Jastrzębski powiedział, że być może europejscy regulatorzy tak skutecznie ostrzegali przed ryzykiem związanym z inwestowaniem na rynku kapitałowym, że ten rynek kojarzy się z ryzykiem, a nie możliwościami.

Członek zarządu do spraw finansów w Orange Polska Jacek Kunicki powiedział, że Polska może się pochwalić firmami, które odniosły sukces między innym w zakresie płatności, logistyki i e-commerce. Zwrócił jednak uwagę na wyzwania, które przynosi rozwój technologiczny. „Przed nami jest nowa dekada, związana ze sztuczną inteligencją. To jest technologia, która będzie tysiąckrotnie bardziej wymagająca, jeśli chodzi nie tylko o infrastrukturę komunikacyjną, ale przede wszystkim o połączenie infrastruktury telekomunikacyjnej z informatyką i z tym, jak firmy będą w stanie korzystać z technologii, aby budować trwałe przewagi konkurencyjne” – podkreślił. Jacek Kunicki powiedział, że Polska ma infrastrukturę, której nie musi się wstydzić. Zaznaczył jednak, że problemem jest niski poziom cyfryzacji polskich firm – szczególnie małych i średnich. Dodał, że w tych firmach często brakuje wiedzy o tym, jak wykorzystać możliwości, jakie daje technologia.

Dyrektor generalny w Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA Michał Byliniak powiedział, że na świecie zachodzi rewolucja w branży farmaceutycznej. Zwrócił uwagę, że Stany Zjednoczone i Chiny zdecydowanie stawiają na produkcję we własnych krajach. Dodał, że obecnie Polska zajmuje 9. miejsce na świecie w badaniach klinicznych. Ostrzegł jednak, że bez aktywnej postawy Brukseli, Europa nie będzie w przyszłości aktywnym graczem na rynku farmaceutycznym.

Na legislacyjne bariery pozyskiwania inwestycji zwróciła uwagę partner w kancelarii prawnej BLSK prof. Katarzyna Bilewska. Jako prawnik doradzający inwestorom powiedziała, że obecnie mierzą się oni z ryzykami geopolitycznymi związanymi z sytuacją w Ukrainie oraz Cieśninie Ormuz. Dodała, że ograniczeniem jest też sytuacja w Polsce, gdzie jest obecnie 5 lub 6 ośrodków, które odpowiadają za tworzenie prawa. „Nie ma jednak jednego ośrodka koordynującego” – dodała.

Uczestnicy dyskusji:

  • Prof. Katarzyna Bilewska, partner, kancelaria BLSK
  • Michał Byliniak, dyrektor generalny, Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA
  • Jacek Jastrzębski, prof. UW, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego
  • Michał Jaros, sekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju i Technologii
  • Jacek Kunicki, członek zarządu ds. finansów, Orange Polska
  • Alice Wells, wiceprezes wykonawczy ds. Europy, ExxonMobil

Moderacja: Piotr Arak, główny ekonomista, VeloBank