Urzędnik się boi, przedsiębiorca nie ufa – strach paraliżuje dialog państwa z biznesem. Silną i konkurencyjną gospodarkę buduje się w oparciu o dialog pomiędzy przedsiębiorcami a urzędnikami tworzącymi i egzekwującymi prawo – wskazywali eksperci podczas panelu na Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie. Obecnie jednak – jak podkreślali – barierą dla tego procesu jest strach urzędników przed posądzeniem o zbyt bliskie relacje z biznesem.
Dyskusję moderowała Anna Gołębicka, ekonomistka i strateżka z Human Answer Institute.
Według posła Andrzeja Grzyba budowa dialogu pomiędzy rządem a interesariuszami pozostawia obecnie wiele do życzenia. „Głównymi problemami na poziomie krajowym są: pospieszność legislacji, jej incydentalność oraz reaktywność w momentach kryzysowych, co nigdy nie przynosi dobrych rezultatów” – mówił poseł. Tymczasem, jak wskazywał, interesariuszy trzeba traktować jak partnerów, a nie petentów. Jego zdaniem kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania rynku jest zapewnienie odpowiedniej reprezentacji uczestników życia gospodarczego oraz wzmacnianie otwartych kanałów komunikacji pomiędzy interesariuszami a administracją. Jednocześnie poseł przestrzegał przed „przekonsultowywaniem” przepisów, zwłaszcza w sytuacjach, gdy potrzebne jest szybkie podejmowanie decyzji.
Posłanka Izabela Leszczyna opowiadała o swoich doświadczeniach na stanowisku ministra zdrowia. Jej zdaniem głównym problemem w budowaniu relacji z biznesem jest strach urzędników przed mediami oraz przed podejrzeniami ze strony opinii publicznej. Wskazała, że rolą osoby odpowiedzialnej za tworzenie prawa jest wysłuchanie wszystkich interesariuszy i zapewnienie im równych praw w procesie legislacyjnym.
Do kwestii strachu i wynikającego z niego paraliżu decyzyjnego w administracji odnosił się też adw. Paweł Zieliński. Wskazywał, że drogą do poprawy tej sytuacji jest partnerskie traktowanie przedsiębiorcy w jego relacji z urzędem. „Kiedy dojdziemy do porozumienia i wszyscy zrozumieją, że działamy na jednej linii, to wtedy ta komunikacja się otworzy” – mówił. Jego zdaniem pozwoli to też urzędnikom przestać się bać – i to nie tylko mediów, ale także służb. Zdaniem adwokata do rzetelnego i szybkiego rozpatrywania spraw pozytywnie przyczyniłoby się też ujawnianie przedsiębiorcom, który urzędnik prowadzi postępowanie w ich sprawie.
Według wiceministra rozwoju i technologii Michała Jarosa, pomoc państwa w napędzaniu gospodarki powinna skupiać się przede wszystkim na ochronie firm przed nieuczciwą konkurencją. „Trzeba traktować dialog z biznesem jako szansę na usprawnienie funkcjonowania całego państwa, nie tylko samych firm, ale i administracji” – mówił. Wiceminister wskazał także trzy kluczowe elementy tego dialogu: przewidywalność, proporcjonalność i partnerstwo inwestycyjne.
Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków, przekonywał natomiast, że trzeba odejść od traktowania lobbingu jako negatywnego zjawiska, bo dobre przepisy można tworzyć jedynie we współpracy z praktykami. Brak dialogu prowadzi do powstawania absurdalnych norm, które spowalniają rozwój gospodarczy. Przestrzegał też przed prowadzeniem konsultacji dla samych konsultacji – bo ostatecznie to eksperci w danej dziedzinie powinni mieć kluczowy wpływ na tworzone regulacje.
Maciej Kalwasiński z Ośrodka Studiów Wschodnich wskazywał z kolei, że w pewnych kwestiach warto uczyć się od polityki Chin. Choć, jak podkreślał, w systemie demokratycznym nie możemy stosować takich samych metod, jak rząd ChRL, możemy kłaść większy nacisk na tworzenie strategii rozwoju oraz prowadzenie polityki przemysłowej, tym bardziej w momencie narastających napięć geopolitycznych, z którymi mamy do czynienia. „Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, które sektory są dla nas kluczowe, skupić się na obszarach strategicznych i w otwartym dialogu z biznesem ustalić poziom zależności poszczególnych branż oraz formę, w jakiej państwo może im skutecznie pomóc” – wskazywał ekspert.
Paneliści:
- Andrzej Grzyb, poseł, przewodniczący sejmowej Komisji Obrony Narodowej
- Michał Jaros, sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
- Krzysztof Kopeć, prezes, Krajowi Producenci Leków/PZPPF
- Maciej Kalwasiński, główny specjalista w Zespole Chińskim, Ośrodek Studiów Wschodnich (OSW)
- Izabela Leszczyna, posłanka, Sejm RP
- Paweł Zieliński, adwokat, doradca społeczny Ministra Sprawiedliwości.
Moderacja: Anna Gołębicka, ekonomistka, strateżka, Human Answer Institute
