Pokolenie Z poszukuje bezpieczeństwa, pracodawców, którzy kierują się zasadami fair play i państwa, które wspierać będzie łączenie zatrudnienia z zasadami work life balance – wynika z badań.
Młode pokolenie Polaków coraz wyraźniej artykułuje swoje oczekiwania wobec rynku pracy i życia społecznego. Najnowsze badanie przedstawione przez Martę Seredyńską z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Piotra Zimolzaka z SW Research pokazuje, że dla przedstawicieli pokolenia Z kluczowe znaczenie mają stabilność zatrudnienia, poczucie bezpieczeństwa oraz elastyczność pracy. Respondenci podkreślają również znaczenie możliwości rozwoju zawodowego, w tym awansu i dostępu do szkoleń. Coraz większą rolę odgrywa model pracy hybrydowej, łączący obowiązki zdalne z etatowymi. Pomysł wprowadzenia czterodniowego tygodnia pracy spotyka się z aprobatą, jednak – zdaniem badanych – powinien być wdrażany stopniowo.
Badanie wskazuje także na dużą otwartość młodych ludzi na zmiany zawodowe – wielu z nich zakłada, że w przyszłości kilkukrotnie zmieni ścieżkę kariery. W sferze prywatnej pokolenie Z deklaruje chęć zakładania rodzin, choć blisko 30 proc. respondentów nie planuje posiadania więcej niż jednego dziecka. Kluczowym warunkiem realizacji tych planów pozostaje stabilność finansowa oraz wysoka jakość systemu ochrony zdrowia. Kwestie podatkowe i świadczenia socjalne mają dla młodych znaczenie drugorzędne. W wymiarze geopolitycznym młodzi Polacy skłaniają się ku Unii Europejskiej, podczas gdy do Stanów Zjednoczonych podchodzą z większą rezerwą. To także pokolenie dialogu – młodzi chcą aktywnie uczestniczyć w debacie publicznej i mieć realny wpływ na otaczającą ich rzeczywistość.
O problemach pokolenia Z dyskutowali młodzi studenci z uczelni warszawskich.
Zu Bochniarz, studentka Uniwersytetu Warszawskiego, przekonywała, że młode pokolenie jest przygotowane na częste zmiany pracy i funkcjonowanie w dynamicznym środowisku zawodowym. Jak podkreśliła, kluczowe znaczenie ma gotowość do ciągłego kształcenia i podnoszenia kompetencji, szczególnie w kontekście rozwoju nowych technologii. Jej zdaniem przedstawiciele pokolenia Z są świadomi tych wyzwań i otwarci na stałe doskonalenie umiejętności. Zaznaczyła również, że model pracy hybrydowej powinien stać się standardem na rynku pracy.
Mikołaj Florczak, student SGH, GenbOOst, zwrócił uwagę na pozorną sprzeczność w oczekiwaniach młodego pokolenia wobec rynku pracy. Jak podkreślił, z jednej strony dąży ono do stabilności zatrudnienia, z drugiej – oczekuje elastyczności i możliwości pracy na własnych warunkach, co jego zdaniem jest znakiem współczesnych czasów. Florczak zaznaczył jednak, że przedstawiciele pokolenia Z potrafią być lojalni wobec pracodawców, choć realizują tę lojalność na własnych zasadach.
Wiktoria Nowak, studentka Uniwersytetu Warszawskiego, GenbOOst, podkreśliła, że elastyczność pracy wykracza dziś poza dotychczasowy model hybrydowy. Jej zdaniem ma ona kluczowe znaczenie w perspektywie przyszłości, zwłaszcza w kontekście wydłużającego się życia i aktywności zawodowej. Jak zaznaczyła, zmiany wprowadzane przez pokolenie Z mogą przynieść pozytywne efekty dla całego rynku pracy.
Tatiana Wieczorek, studentka Uniwersytetu Warszawskiego, akcentowała znaczenie edukacji w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji. Zaznaczyła, że – jej zdaniem – AI nie jest w stanie zastąpić procesu edukacyjnego ani roli nauczyciela w kształceniu człowieka.
Michał Zwierzewicz, student Szkoły Głównej Handlowej, zwrócił uwagę, że większość przedstawicieli pokolenia Z dopiero wchodzi na rynek pracy i poszukuje możliwości łączenia zatrudnienia z nauką. Jak podkreślił, istotnym źródłem niepewności jest rozwój sztucznej inteligencji, którego kierunek pozostaje trudny do przewidzenia. Jego zdaniem młodzi pracownicy są najbardziej narażeni na zastępowanie i zwolnienia, co może sprawić, że w przyszłości będą zmuszeni do wielokrotnych zmian zawodu.
Do dyskusji odniosła się Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Jak podkreśliła, nie widzi sprzeczności między stabilnością a elastycznością zatrudnienia, wskazując, że brak bezpieczeństwa w pracy ogranicza możliwość kreatywności, rozwoju oraz realizacji potrzeb pracowników. Jej zdaniem równowaga między tymi elementami powinna znajdować odzwierciedlenie w prawie, przede wszystkim w formie umowy o pracę, którą – jak zaznaczyła – młode pokolenie wciąż ceni i nie traktuje jako przestarzałego rozwiązania.
Ministra wyraziła także zadowolenie z faktu, że pokolenie Z nie postrzega pracy jako nadrzędnego sensu życia, oceniając takie podejście jako istotne z punktu widzenia przeciwdziałania wyzyskowi. W jej opinii młodzi ludzie „emancypują się” od dotychczasowych schematów organizacji pracy.
Odnosząc się do kwestii work-life balance, wskazała, że dobrze koresponduje on z wartościami Unii Europejskiej, a zmiany w kulturze prawnej są efektem wspólnego europejskiego myślenia. Jej zdaniem presja regulacyjna UE może sprzyjać rozwojowi cywilizacyjnemu.
W kontekście polityki mieszkaniowej podkreśliła natomiast, że bez dostępu do mieszkań nie będzie możliwy wzrost dzietności. Jak zaznaczyła, jest to warunek konieczny, choć niewystarczający. W jej ocenie obok polityki mieszkaniowej kluczowe znaczenie ma także stabilność zatrudnienia i umowy pracę.
Panel moderował prof. Jacek Męcina, Konfederacja Lewiatan.
Prezentacja wyników badań:
• Prof. Jacek Męcina, Konfederacja Lewiatan
• Marta Seredyńska, Uniwersytet Warszawski
• Piotr Zimolzak, SW RESEARCH
Debata:
• Zu Bochniarz, studentka UW
• Mikołaj Florczak, student SGH, GenbOOst
• Wiktoria Nowak, studentka UW, GenbOOst
• Tatiana Wieczorek, studentka UW
• Michał Zwierzewicz, student SGH
Moderacja: Prof. Jacek Męcina, Konfederacja Lewiatan
Komentarz do debaty: Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
