Gospodarka potrzebuje ludzi: czy polska polityka migracyjna odpowiada wymogom rynku pracy?

Polska gospodarka stoi w obliczu poważnych wyzwań demograficznych i braków kadrowych, a według danych GUS na koniec czerwca 2025 r. ponad 1,09 mln cudzoziemców pracowało w Polsce. Więcej niż połowa przedsiębiorstw w Polsce uznaje pracowników z zagranicy za kluczową odpowiedź na braki kadrowe. Dlatego ważne są nieskomplikowane ramy prawne, procedury wizowe oraz strategie integracyjne, które odpowiedzą na potrzeby gospodarcze.

W trakcie panelu uczestnicy próbowali odpowiedzieć na pytanie, czy polska polityka migracyjna nadąża za zmianami na naszym rynku pracy i jak powinna ewoluować, by wspierać innowacyjność gospodarki, ale nie stracić z pola widzenia bezpieczeństwa i stabilności rynku pracy. Jest to kluczowe pytanie w obliczu nowej strategii migracyjnej, która weszła w życie rok temu.

Prof. Maciej Duszczyk, były podsekretarz stanu w MSWiA, wykładowca Uniwersytet Warszawskiego, zwrócił uwagę, że strategię migracyjną należy dostosowywać do potrzeb zmieniającego się świata. W dzisiejszych czasach trzeba myśleć o kwalifikacjach osób, które przyjeżdżają do Polski. One muszą być elastyczne, bo w przeciwnym razie, w perspektywie czasu, zwiększy się poziom bezrobocia w kraju, a jednocześnie – braki kadrowe będą coraz większe.

Artur Harazim, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, mówił o zmianach w polityce wizowej wdrożonych w czerwcu 2025 r. Ich głównym celem było wyeliminowanie luk i nadużyć w systemie wizowym. Zdaniem wiceministra po kilku miesiącach widać, że ta zmiana przyniosła oczekiwane rezultaty.

Średni czas trwania postępowania pobytowego to 340 dni, co zdaniem prelegentów jest zbyt długim czasem. Już niebawem ma zacząć działać elektroniczny system składania wniosku o pozwolenie na pracę, co ma odciążyć pracowników urzędów wojewódzkich, którzy będą mieć czas na rozpatrywanie wniosków.

Rozważając temat obecnie funkcjonujących norm prawnych Patrycja Mickiewicz z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, zwróciła uwagę, że głównym problemem jest długość procedur. Istotne jest, aby szybko i sprawnie umożliwić wykonywanie pracy. Patrycja Mickiewicz zwróciła uwagę na niewydolność organów administracji w tym zakresie.

Emilia Piechota z Vialto Partners Poland zajmującej się kwestiami mobilności pracowniczej zwróciła uwagę, że Polska ma narzędzia prawne, ale przenoszą one ciężar na pracodawcę, a najgorszy jest brak przewidywalności – jaki będzie wynik postępowania, kiedy pracownik będzie dostępny. Firmy nie mogą zaplanować projektów, a więc Polska nie jest dla nich pierwszych wyborem, jeśli chodzi o migrację pracowniczą.

Marta Pachocka z Katedry Studiów Politycznych Szkoły Głównej Handlowej zwróciła uwagę na integrację społeczną pracowników z zagranicy.  Ekspertka zwróciła uwagę, że trwa konsultowanie strategii integracyjnej Polski na najbliższe 10 lat. Tam pojawiają się szczegółowe działania integracyjne – poza nauką języka, kultury, to też integracja na rynku pracy.

Zdaniem prelegentów tylko mądre, zintegrowane działania sprawią, że polityka migracyjna Polski będzie odpowiadać na potrzeby rynku pracy, a także bezpieczeństwa kraju i dobrego życia dla pracowników z innych krajów, którzy mieszkają i pracują w Polsce.

W panelu wzięli udział:

–  Tomasz Cytrynowicz, szef, Urząd do Spraw Cudzoziemców

–  Prof. Maciej Duszczyk, były podsekretarz stanu w MSWiA, Uniwersytet Warszawski

–  Artur Harazim, podsekretarz stanu, Ministerstwo Spraw Zagranicznych

– Patrycja Mickiewicz, członek Komisji Zagranicznej i Praw Człowieka, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie

–  Marta Pachocka, Katedra Studiów Politycznych, SGH

–  Emilia Piechota, partner, CEE Immigration Lead, Vialto Partners Poland

Moderacja: Nadia Winiarska, Konfederacja Lewiatan