Deregulacja, sztuczna inteligencja i geopolityka innowacji – jaka będzie przyszłość UE? 

W jakim stopniu obecne i planowane regulacje oddziałują na rozwój europejskiego sektora technologicznego, jak UE wypada w porównaniu z USA i Chinami pod względem tempa wdrażania AI, jakie znaczenie dla konkurencyjności i bezpieczeństwa technologicznego mają relacje transatlantyckie – na te pytania próbowali odpowiedzieć uczestnicy panelu „Deregulacja, sztuczna inteligencja i geopolityka innowacji – jaka będzie przyszłość UE?”.

– Głównym celem wdrażania sztucznej inteligencji w polskich przedsiębiorstwach jest zwiększenie ich konkurencyjności zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym. W ostatnim czasie przygotowaliśmy mapę kompetencji AI wśród przedsiębiorców, która pozwoliła nam zdiagnozować bieżący stan wiedzy i umiejętności. Analiza pokazała wyraźnie, że jednym z największych wyzwań jest brak praktycznej wiedzy na temat tego, jak efektywnie wykorzystywać narzędzia sztucznej inteligencji w biznesie. Nie możemy skutecznie regulować rynku AI bez jasno określonych ram prawnych. Regulacje są niezbędne, aby zapewnić bezpieczeństwo, etykę i przejrzystość w korzystaniu z nowych technologii. Jednocześnie jednak obserwujemy, że Europie brakuje odwagi i gotowości do podejmowania ryzyka, co hamuje innowacyjność i wdrażanie nowoczesnych rozwiązań. Dla Polski strategicznie ważne jest posiadanie własnego, krajowego modelu językowego opartego na sztucznej inteligencji. Taki krok nie tylko zwiększyłby naszą niezależność technologiczną, ale również znacząco wzmocniłby konkurencyjność polskich przedsiębiorstw na globalnym rynku – powiedziała Eliza Kruczkowska, dyrektorka departamentu rozwoju innowacji, PFR. 

O znaczeniu podejmowania ryzyka przez firmy mówił Mateusz Oleksy, dyrektor generalny VISA w Polsce. Zaznaczył, że odwaga w podejmowaniu ryzyka jest kluczowa dla rozwoju innowacji. Bez gotowości do eksperymentowania trudno osiągnąć przełomowe rozwiązania. Jednak sama odwaga nie wystarczy – niezbędny jest również odpowiedni kapitał, który pozwala finansować i wdrażać nowatorskie projekty.

Oleksy podkreślił także znaczenie bezpieczeństwa w kontekście sztucznej inteligencji. Właściwe zarządzanie ryzykiem i dbałość o bezpieczne wdrożenia AI budują zaufanie społeczne, co jest fundamentem sukcesu nowoczesnych technologii. Wspomniał również, że VISA należy do czołówki firm najbardziej zaangażowanych w rozwój sztucznej inteligencji. – Od 30 lat wdrażamy innowacje oparte na AI i jest to wpisane w naszą kulturę organizacyjną. Produkty i rozwiązania VISA wspierają konkurencyjność zarówno polskich, jak i europejskich firm, umożliwiając im skuteczniejsze działanie na globalnym rynku – dodał.

Artur Rudnicki, country coordinator for Poland w EIB Advisory Services, Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, podkreślił, że Europa powoli zaczyna dostrzegać swoją pozycję w globalnym kontekście, zwłaszcza wobec Chin i USA. Zauważył, że w Europie pracujemy mniej intensywnie, wydajemy mniej i minimalizujemy ryzyko, co znacząco różni nas od bardziej agresywnych strategii przyjmowanych przez Chiny czy Stany Zjednoczone.

Rudnicki zwrócił uwagę, że im bardziej będziemy promować kulturę podejmowania ryzyka, tym większa będzie gotowość społeczeństwa do angażowania się w innowacje. Podejmowanie ryzyka staje się zatem kluczowym czynnikiem stymulującym rozwój technologiczny i gospodarczą konkurencyjność Europy. Jednocześnie podkreślił konieczność przemyślenia kwestii regulacyjnych. 

Weronika Smarduch, posłanka na Sejm RP, wskazywała na konieczność podnoszenia kwalifikacji obywateli i przedsiębiorstw w zakresie korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w życiu codziennym oraz w działalności biznesowej. Według niej umiejętne wykorzystanie AI staje się kluczowym czynnikiem wspierającym rozwój gospodarczy i społeczeństwa.

Smarduch zaznaczyła, że inwestycje w sztuczną inteligencję powinny być prowadzone w sposób racjonalny i przemyślany, z uwzględnieniem realnych potrzeb rynku. Jednocześnie przywołała przykład chińskiego kapitału państwowego, gdzie rozwój AI odbywa się praktycznie bez regulacji prawnych. To, jej zdaniem, pokazuje potencjał szybkiego rozwoju technologii w środowisku o minimalnych ograniczeniach regulacyjnych, który może inspirować do przemyślenia europejskich i krajowych ram prawnych.

Jakub Turowski, dyrektor ds. public policy na Europę Środkową i Wschodnią w Meta, zwrócił uwagę, że sztuczna inteligencja jest istotnym elementem współczesnego wyścigu gospodarczego oraz fundamentem rozwoju technologicznego i innowacyjnego. Zauważył, że Chiny i Stany Zjednoczone doskonale rozumieją strategiczne znaczenie AI i konsekwentnie inwestują w tę dziedzinę, podczas gdy w Europie świadomość wagi tej technologii wciąż pozostaje ograniczona.

Turowski zwrócił uwagę, że w kontekście konkurencyjności gospodarczej Europa pozostaje w tyle, bo nie potrafi szybko wdrażać sztucznej inteligencji. – Europa często chwali się rolą mocarstwa regulacyjnego, ale w praktyce nadmierne regulacje mogą działać jak hamulec dla innowacji. W przeciwieństwie do Europy, inne globalne gospodarki przyjmują bardziej elastyczne podejście, co pozwala im szybciej eksperymentować i wprowadzać nowe technologie na rynek – zaznaczył. Zbyt restrykcyjne regulacje mogą spowolnić tempo innowacji, podczas gdy odpowiednio przemyślane ramy prawne mogą stymulować inwestycje i rozwój nowych rozwiązań – dodał.

Panel moderował Tomasz Sawczuk, Polityka Insight.